Honkonq alimləri ekstremal hava şəraitini mükəmməl proqnozlaşdıran AI modeli hazırlayıblar

Bakı, 28 yanvar, AZƏRTAC

Honkonqlu alimlərdən ibarət bir qrup hazırda 20 dəqiqədən iki saata qədər olan müddətlə müqayisədə ildırım və güclü yağışları dörd saat əvvəlcədən proqnozlaşdırmaq üçün süni intellekt əsaslı hava proqnozu sistemi hazırlayıb.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, yanvarın 28-də Honkonq Elm və Texnologiya Universitetinin komandasının keçirdiyi brifinqdə bildirilib ki, sistem hökumətlərə və təcili yardım xidmətlərinə iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli getdikcə daha tez-tez baş verən ekstremal hava şəraitinə daha effektiv reaksiya verməyə kömək edəcək.

Layihəyə rəhbərlik edən universitetin Mülki və ətraf mühit mühəndisliyi kafedrasının müdiri Su Hui bildirib: “Daha yaxşı hazırlıqlı olmaq üçün ekstremal hava şəraitinin proqnozlaşdırılmasını təkmilləşdirmək məqsədilə süni intellekt və peyk məlumatlarından istifadə etməyə ümid edirik”. O, dərc olunmuş tədqiqatı təsvir etmək üçün keçirilən mətbuat konfransında bildirib ki, sistemin məqsədi güclü yağışları proqnozlaşdırmaqdır.

Yeni model generativ süni intellekt texnikalarını tətbiq edir. Komanda bildirib ki, Çinin hava qurumları ilə əməkdaşlıq şəraitində hazırlanan bu sistem hər 15 dəqiqədən bir proqnozları yeniləyir və dəqiqliyi 15%-dən çox artırır. Alimlər bildiriblər ki, bu sistemin tətbiqi çox vacibdir, çünki Honkonq və Çinin cənubunun böyük bir hissəsinin 2025-ci ildə üzləşdiyi tayfunların və yağışlı hava epizodlarının sayı mövsümi normadan xeyli çox olub.

Həm Çin Meteorologiya İdarəsi, həm də Honkonq Rəsədxanası modeli proqnozlara daxil etmək üzərində işləyir. Komandanın peyk məlumatlarına əsaslanan Dərin Diffuziya Modeli (DDMS) adlanan yeni süni intellekt çərçivəsi Çinin “Fengyun-4” peyki tərəfindən 2018-2021-ci illər arasında toplanmış infraqırmızı parlaqlıq temperaturu məlumatları istifadə edilərək sınaqdan çıxarılıb. Su əlavə edib ki, peyklər də radar kimi digər proqnoz sistemlərindən daha tez bulud əmələ gəlməsini aşkar edə bilər.

Məlumatlar konvektiv bulud sistemlərinin təkamülünü ələ keçirmək üçün meteoroloji təcrübə ilə birləşdirilib və daha sonra 2022 və 2023-cü illərin yaz və yay nümunələri ilə təsdiqlənib.