İcma əsaslı layihə ilə gələcək hazırlanır

3-4 yaşlı uşaqların yaradıcı və sosial bacarıqları üzə çıxarılır

Milli Məclisin Aqrar siyasət, Ailə, qadın və uşaq məsələləri, Elm və təhsil komitələrinin birgə iclasında elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev deyib ki, məktəbəhazırlıq qruplarının açılması üçün büdcədə vəsait nəzərdə tutulub. Nazir bildirib ki, 1-5 yaşında olan uşaq məktəbəqədərə getməlidir: "Ümumilikdə Azərbaycanda 600 minə yaxın uşaq üçün məktəbəqədər təhsilə 2,7 milyard manat lazımdır. Bunun gələn il qarşılanması qeyri-realdır. Dünyanın heç bir yerində belə sistem yoxdur. Heç bir ölkədə dövlət bütün uşaqların məktəbəqədər xərclərini ödəmir. Bu problemin həlli üçün alternativ modellər tətbiq edilir. İcma əsaslı məktəbəqədər ənənəvi məktəbəqədərdən ucuz başa gəlir”. Emin Əmrullayev qeyd edib ki, özəl məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin vauçer əsaslı xərcləri qarşılanır: “Özəl sektora bu vauçerləri veririk. Valideynlər tərəfindən cüzi ödəmə edilməklə biz artıq 5000 uşağı məktəbəqədər təhsilə cəlb etmişik. Bu sayı 30 minə çatdırmağı hədəfləyirik. Son 5 il ərzində 100 minə qədər yeni məktəbəqədər yerlər açmışıq. Bu çox böyük rəqəmdir”.

İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil nədir? Mütəxəssislər bildirir ki, bu, məktəbəqədər təhsilin valideynlə müəssisə arasında bölünməsidir. Açıq desək, özəl bağça və məktəbəqədər təhsil müəssisələridir ki, ödəniş əsasında uşaqlar cəlb olunur. Elm və təhsil naziri də bunu açıq söyləyib. İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil layihəsi 2017-2018-ci tədris ilindən başlayaraq potensiallı uşaqlara istər məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə, istər ibtidai təhsil müəssisələrinə dəstək formatlı hazırlıq qruplarının formalaşdırılması üçün hazırlanıb. Bu layihənin əsas məqsədlərindən biri məktəbəqədər təhsil müəssisələrində 3-4 yaşlı şagirdlərin biliyinin artırılması, inkişaf etdirilməsi istiqamətində atılan addımdır. Bu, həm də gələcəkdə həmin uşaqların ümumi təhsilinə təsir göstərməyə hesablanıb. "İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil" layihəsi xüsusilə rayon məktəbəqədər təhsil müəssisələrində potensiallı uşaqların üzə çıxarılması istiqamətində məktəbəqədər və ibtidai təhsilə olan müəyyən dəstəkdir. Layihə biliyin mənimsənilməsi, gələcəkdə bacarıqlı uşaqların üzə çıxarılması istiqamətində göstərilən təhsil formasıdır. Burada uşaqlara dörd istiqamətdə məşğələlər keçirilir. Sosial, emosional inkişaf. Ümumi dərketmə qabiliyyətinin yoxlanılması. Yaradıcı qabiliyyətin üzə çıxarılması. Fiziki inkişafın təmin edilməsi. Bu qruplarda həm valideynlərin, həm məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin, həm də icma qruplarının birgə fəaliyyəti əsas diqqət mərkəzində olur. Valideynlərin prosesə cəlb olunmasında məqsəd uşaqların müəyyən potensiallara malik olub-olmamasını yoxlamaq xarakteri daşıyır. Məsələn, uşağa araşdırma xarakterli tapşırıq veriləndə onun bunu araşdırmaq istiqamətində üz tutduğu yollara diqqət edilir. Məsələn, bir şəhid barəsində araşdırma aparılarkən, uşağın tanıdığı, haqqında məlumatlı olduğu şəhid varsa, onun yaxınlarına, yoxdursa, öz valideyninə müraciət edir. Nə isə öyrənmək üçün cəhd göstərirsə, bu, 3-4 yaşlı bir uşaq üçün böyük addım hesab olunur. Valideynlərlə birgə fəaliyyət məhz bu istiqamətdə ortaya çıxır. 2023-2024-cü tədris ilində "İcma əsaslı məktəbəqədər təhsil" layihəsi 55 şəhər və rayonda təşkil edilib, 931 qrupda ümumi 16000 nəfər üç-dörd yaşlı uşağı əhatə edib. Məqsəd həm də ölkə üzrə məktəbəqədər təhsilə əlçatanlığın artırılmasıdır. Məktəbəqədər təhsilin inkişafı və təhsildə valideynin birgə iştirakını təmin etməklə Azərbaycanda, xüsusilə ucqar və ya əlverişsiz dağ kəndlərində keyfiyyətli təhsil xidmətlərinin həyata keçirilməsi, valideyn-icma-məktəb əməkdaşlığının yaradılması, məktəbəqədər təhsil qrupları vasitəsilə 3-4 yaşlı uşaqların dörd inkişaf sahəsini əhatə edən bacarıqların artırılması, məktəbəqədər təhsilin inkişafı nəticəsində bilavasitə ibtidai təhsilin də keyfiyyətinin artırılması hədəflənir.

Məlahət