İki ölkə İrəvan üçün qollarını çırmalayıb: Nəticə isə...

Ermənistan, Hindistan və İran “Şimal-Cənub” beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi mövzusunu müzakirə ediblər. 

Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, dekabrın 12-də Nyu-Dehlidə Ermənistan-Hindistan-İran üçtərəfli formatında 2-ci məsləhətləşmələr keçirilib.

Hindistan tərəfdən məsləhətləşmələrə J. P. Sinq, Ermənistandan XİN-in Asiya və Sakit Okean ölkələri departamentinin rəhbəri Anahit Karapetyan və İran XİN-in Cənubi Asiya şöbəsinin rəhbəri Haşim Aşcazadə başçılıq ediblər.

"Məsləhətləşmələr zamanı nümayəndə heyətləri "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi çərçivəsində sıx əməkdaşlığın təşviq edilməsinin zəruriliyini vurğulayaraq, bu kontekstdə "Çabahar" limanının rolunu qeyd ediblər. Ermənistan tərəfi öz təklifini təqdim edib".

2023-cü ilin aprelində İrəvanda keçirilmiş əvvəlki üçtərəfli məsləhətləşmələrin nəticələrinə əsasən, tərəflər kommunikasiya kanallarının təşəbbüsləri, çoxtərəfli platformalarda iştirak və regional hadisələrlə bağlı məsələləri müzakirə ediblər.

Ümumiyyətlə, İran və Hindistan Ermənistan üçün iqtisadi cəhətdən nə dərəcədə vacib ölkələr sayılır? İran və Hindistanla iqtisadi-ticari münasibətlərin dərinləşdrilməsi Ermənistanın Rusiyadan asılılığını azalda bilər?

Məsələ ilə bağlı politoloq Samir Hümbətov “Cebheinfo.az”-a şərhində qeyd edib ki, Hindistan, İran və Ermənistan birgə addımlar atsa belə, müsbət nəticələr əldə edəcəkləri mümkün görünmür:

“Hindistan Çinə rəqib ola biləcək əsas potensial ölkələrdən biri sayılır. Düzdür, Hindistanın Çin qədər sərbəstliyi yoxdur, Böyük Britaniya və ABŞ-dən müəyyən mənada asılı dövlət kimi tanınır. Amma Hindistanın iqtisadi potensialı kifayət qədər böyükdür. Eyni zamanda, Hindistan iqtisadiyyatı dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarından biridir. 

İran Hindistanla sövdələşməyə getmək istəyir. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, İranın Çinlə böyük miqyasda iqtisadi-ticari münasibətlərə malikdir və Çin İrana çox böyük sərmaye yatırıb. Belə bir halda İranın Hindistanla tam  yaxınlaşması o qədər də asan görünmür. 

Hindistan da İrana sərmaye yatırır. Bu gün Hindistan və İran yeni beynəlxalq iqtisadi marşrut üzərində çalışırlar. Amma bu marşrutun effektivliyi necə olacaq, hansı istiqamətdən keçəcək, bu, hələ sual altında qalır. İranın iqtisadi potensialı olduqca zəifdir. 

Ermənistanın isə hansı iqtisadı potensiala malik olduğu hamıya bəllidir. 

Hindistan, İran və Ermənistan – bu üç ölkə iqtisadi zona yaratmaq istəyirlər. Hətta Hindistan bununla bağlı "Bharat: layihəsi də irəli sürüb". 

Burada bir məsələni nəzərə almaq lazımdır ki, Gürcüstanın İran və Hindistan tərəfindən irəli sürülən iqtisadi marşruta razılıq verəcəyi, Qərbin buna müsbət yanaşacağı hələ müəmmalı qalır: 

"Şəxsən düşünürəm ki, bunun həyata keçməsi hələ mümkün görünmür”. 

S.Hübbətov, həmçinin vurğulayıb ki, Qərbə yaxınlaşma fonunda İran və Hindistanla əlaqələri möhkəmləndirmək Ermənistan üçün asan olmayacaq:

“İran və Hindistanla tam yaxınlaşmaq və bu iki ölkə ilə münasibətlərin gücləndirilmək Rusiyanın Ermənistandan sıxışdırılması cəhdləri kimi də başa başa düşülə bilər. Tarixə baxdığımızda İran və Rusiya arasında ədavət olub. İndiki halda Ermənistan, Hindistan və İran iqtisadi-ticari münasibətləri genişləndirə bilərlər, ancaq bunu. müsbət nəticələr doğurub-doğurmaycağını zaman göstərəcək”.  

Yunis Abdullayev 
“Cebheinfo.az”
 

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin