İki supergüc toqquşur, yeni lider doğulur? İrəvanın dostu əsas rolda

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinlə apardığı iqtisadi müharibənin Hindistanın “əlinə oynadığı”, böyüməsinə zəmin yaratdığı bildirilir. İddia edilir ki, Hindistan ABŞ-Çin qarşıdurmasından böyük üstünlük əldə edib. Məlmata görə, Hindistan nəhəng işçi gücü ilə uzun müddətdir Çinin istehsal sahəsinə girməyə çalışır. ABŞ və Britaniya da bu məsələdə Dehliyə ciddi dəstək verir.

Qərbin Hindistanın baş naziri Narenda Modiyə isti münasibətində də bunu görmək mümkündür. Hətta bu siyasət Cənubi Qafqaza belə sirayət edib. Ermənistan müharibədən sonra Hindistan vasitəsilə silahlandırılır.

Proses nələr vəd edir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elxan Şahinoğlu deyib ki, Trampın Çinə qarşı tarifləri artırmaq siyasətinin arxasında bu ölkə ilə ixrac əməliyyatının balanslaşdırılması dayanır:

“Çünki Çin ABŞ-dan aldığından çox məhsulu bu ölkəyə satır. Ortada 200-300 milyard dollarlıq bir ticarət fərqi var. Tramp məhz bunu dəyişməyə çalışır, lakin o qədər asan deyil.

Tramp faktiki olaraq problemlərlə üzləşir, çünki Çinlə ticarət müharibəsi davam etdikcə Vaşinqton üçün fəsadları üzə çıxır. Məsələ ondadır ki, bir çox zavod, fabrik Çindən və digər ölkələrdən detallar, parçalar alır. Bunların ölkəyə girişi baha olduğundan onların da xərcləri artır və daxildə bahalaşma qaçılmaz olur.

Tramp düşünür ki, bu, müvəqqəti çətinlikdir. O, Çindən fərqli olaraq müxtəlif ölkələrlə ikitərəfli sazişlər imzalayıb, balans yarada bilər. Yəni bu tariflər sadəcə Çinə qarşı tətbiq oluna bilər. Məqsəd Çinlə rəqabət və onu zəiflətməkdir”.

Elxan Şahinoğlu

Ekspert deyib ki, Çin ABŞ-ın bu siyasətinə qarşı yaxşı tab gətirir:

“Hətta ABŞ-ın bu siyasətindən narazı olan ölkələri öz tərəfinə çəkə bilir. Çin liderinin qonşu ölkələrə səfəri məhz bu məqsədə hesablanıb. O bu yolla anti-Amerikan blok yaratmağı hədəfləyir.

Çinlə iqtisadi sahədə əməkdaşlıq edən ölkələr ABŞ-la siyasi gərginlik içərisində olmaq istəmir. Yəni Çinin blok səyləri də əslində çox effektiv görünmür. Hindistan isə ABŞ-la ticarət müharibəsi aparmır, əksinə əməkdaşlıq edir. Burada Çin-Hindistan gərginliyi də böyük rol oynayır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az