İlham Əliyevin Çində xüsusi təmtəraqla qarşılamasının səbəbi barədə AÇIQLAMA

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Çinə səfəri zamanı təşkil olunan təmtəraqlı qarşılanma mərasimi sosial şəbəkələrdə diqqət çəkib. Onun qarşılanması Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin Çindəki qarşılaşma mərasimi ilə müqayisə olunub. Sosial şəbəkələrdə Putinin daha sadə şəraitdə qarşılandığını qeyd ediblər.

Redaktor.az-a açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov bildirdi ki, bu müqayisə təsadüfi deyil:

"Çünki beynəlxalq siyasətdə rəmzlər və protokol jestləri çox önəmlidir. Çinin dövlət başçısının Ərdoğanı və İlham Əliyevi yüksək səviyyədə, xüsusi təmtəraqla qarşılaması iki səbəbdən qaynaqlanır: birinci səbəb ondan ibarətdir ki, həm Türkiyə, həm də Azərbaycan Çinin “Bir Kəmər, Bir Yol” layihəsində strateji mövqeyə sahibdir. İkinci səbəb isə bu ölkələrin regionda sabitləşdirici güc rolunu oynamasıdır. Ərdoğan Türkiyəni Orta Asiyada, Qafqazda və Yaxın Şərqdə əsas oyunçuya çevirmiş liderdir. Azərbaycan isə Zəngəzur dəhlizi və enerji xəritəsi ilə Avrasiya logistik sistemində kilid mövqedədir. Bunun fonunda Putinin qarşılanmasının rəsmi, amma daha soyuq olması da bir mesajdır".

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, Çin göstərmək istəyir ki, Moskva ilə tərəfdaşlıq vacib olsa da, gələcəyin yolları Ankaradan və Bakıdan keçir.

"Ərdoğan həm NATO üzvü, həm də ŞƏT dialoq tərəfdaşı kimi Çinə balanslı siyasət təqdim edir.
İlham Əliyev isə 44 günlük müharibədən sonra regionun qalib lideri və müstəqil siyasət yürüdən aktor kimi tanınır. Çin üçün vacibdir ki, etibarlı tərəfdaşları ilə görüntülər də həm rəmzi, həm də siyasi güc nümayişi kimi təqdim olunsun. Protokolda fərqlərin bu qədər aydın olması həm də Pekinin kimə daha çox önəm verdiyini göstərir. Azərbaycanın enerji resursları və Cənub Qaz Dəhlizi Çinin Avropa ilə əlaqələri üçün dolayısı mühüm əhəmiyyət daşıyır".

Müsahibimiz qeyd etdi ki, Türkiyə həm bazar, həm də geosiyasi qapı olaraq Pekin üçün xüsusi status qazanır.

"Məhz buna görə də İlham Əliyev və Ərdoğan üçün qırmızı xalçadan daha artıq simvolika sərgilənir. Bu yanaşma həm də Çinin Qərbə mesajıdır ki, onlar Qafqaz və Anadoluda etibarlı tərəfdaş tapıblar. Putin isə Ukrayna savaşı və Qərbin sanksiyaları fonunda Çinin öz maraqları üçün riskli tərəfdaşa çevrilib.
Nəticə etibarilə, İlham Əliyev və Ərdoğanın qarşılanması həm geosiyasi dəstək, həm də gələcəyə yönəlik strateji əməkdaşlıq jestidir. Bu jestlər isə beynəlxalq münasibətlərdə bəzən diplomatik sənədlərdən daha çox söz deyir", - deyə Tural İsmayılov yekunlaşdırdı.

Xədicə BAXIŞLI