İmtahanlar xaosa çevrilir: SAT nəticələri süni şəkildə şişirdir

şşKamran Əsədov xəbərdarlıq edib ki, təhsildə saxtakarlıq gələcək nəsli məhv edə bilər

Azərbaycanda beynəlxalq SAT (Scholastic Assessment Test)

imtahanında yüksək nəticə göstərən abituriyentlərin sayında kəskin artım müşahidə olunub. Mütəxəssislər isə  bu artımın təbii inkişaf yox, mümkün saxtakarlıq və rüşvət mexanizmləri ilə bağlı ola biləcəyindən bəhs ediblər. Təhsil eksperti Yalçın İslamzadə sosial media hesabında məsələyə bu cür yanaşma sərgiləyib: “Builki SAT imtahanında yüksək nəticə göstərən abituriyent sayında kəskin artım olub. 2016-cı ildə Taylandda da oxşar hadisə baş vermişdi, araşdırmalar ciddi saxtakarlıq sistemini üzə çıxarmışdı”.

Ekspert qeyd edib ki, əvvəllər də Azərbaycanda SAT nəticələrinin saxtalaşdırılması iddiaları gündəmə gəlmişdi. Hətta bu səbəbdən bəzi imtahan mərkəzlərinin nəticələri ləğv olunmuş, ölkə daxilində SAT imtahanlarının keçirilməsinə müəyyən müddət qadağa qoyulmuşdu: “O dövrdə vətəndaşlar "Biz korrupsiyanı beynəlxalq imtahana da tətbiq etmişik, ona görə də öz ölkəmizdə SAT imtahanı keçirməyə icazə vermirlər" məntiqi ilə ədalətli imtahan üçün Gürcüstanın imtahan mərkəzlərinə üz tutmuşdular. SAT imtahanının nəticəsinə görə universitetlər abituriyentin universitet proqramında uğur qazanıb-qazanmayacağını müəyyən edir, qəbula qərar verirlər”.

Y.İslamzadə qeyd edib ki, SAT imtahanı abituriyentin ABŞ universitetlərində uğur qazanıb-qazanmayacağını proqnozlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Bu imtahanda yüksək bal toplayanlar nüfuzlu universitetlərdən qəbul almaq şansı əldə edirlər. Lakin bu balın rüşvətlə əldə olunması bir sıra ciddi nəticələrə səbəb olur: “Pulla alınmış yüksək SAT balı ilə qəbul olunan abituriyent universitetdə çətinlik çəkəcək. Çünki qəbul edənlər onun bu qiyməti öz biliyi və zəhməti nəticəsində əldə etdiyini fərz edirlər. Öz zəhməti və biliyi ilə satılan baldan daha az bal toplamış abituriyent rüşvətlə qiymət almış abituriyentdən qabiliyyətli olsa da, qəbul almaq imkanından məhrum olur. Nəticədə, imtahan nəticəsi satanlar və alanlar böyük ləyaqətsizlik nümunəsi göstərirlər. Qabiliyyəti olmayan birinin tələbkar universitetə qəbul olunmasına və sonra da oxuya bilməməsinə səbəb olmaqla ona pislik edirlər. Həmçinin, böyük vəsait xərcləyərək, yuxusuz gecələr nəticəsində satılmış baldan daha az olan, ancaq alın təri ilə qazanılmış balı olan abituriyentlərin bir neçə illik zəhmətini puç edirlər”.

ADPU-nun Təhsildə Təhlil və Kommunikasiyalar Mərkəzinin direktoru Kamran Əsədov isə Sherg.az-a açıqlamasında Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə son illərdə ölkədə təhsil sahəsinə göstərilən diqqət və qayğının əhəmiyyətli nəticələr verdiyini xatırladıb. Onun sözlərinə görə, təhsil infrastrukturunun müasirləşdirilməsi, müəllimlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, şəhid və aztəminatlı ailələrin övladları üçün təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, dövlət sifarişi əsasında ali təhsil yerlərinin artırılması, orta məktəblərin yenidən qurulması kimi genişmiqyaslı tədbirlər ölkə rəhbərliyinin bu sahəyə necə strateji yanaşdığını sübut edir: