İnsan ağlını kompüterə yükləmək mümkün olacaq

Mütəxəssislərin fikrincə, “zehin ötürülməsi” hazırda elmi fantastika kimi görünsə də, əsrlər sonra reallığa çevrilə bilər.
İnsan ağlını kompüterə yükləmək bir gün mümkün ola bilər
Fikrimizi kompüterə köçürmək və rəqəmsal olaraq əbədi yaşamaq mümkündürmü? Mütəxəssislərin fikrincə, “ağıl yükləmə” adlanan bu qeyri-adi ideya bir gün reallığa çevrilə bilər.
Corciya Texnologiya İnstitutunun psixologiya professoru Dobromir Rahnevin fikrincə, insan şüurunu rəqəmsal mühitə köçürmək nəzəri cəhətdən mümkündür; lakin elm hələ də bu məqsəddən çox uzaqdır.
Ağıl yükləməsi nə deməkdir?
Bu konsepsiya beynimizin bütün struktur və funksional xüsusiyyətlərini kompüterə köçürməklə özümüzün və şüurumuzun rəqəmsal surətini yaratmaq deməkdir.
Bu sayədə insan bədənindən asılı olmayaraq virtual mühitdə varlığını davam etdirə biləcək. Yemək, maşın sürmək və idman etmək kimi fiziki fəaliyyətlərlə yanaşı, divarlardan keçmək, uçmaq və ya başqa planetlərə getmək kimi real dünyada mümkün olmayan təcrübələr də mümkün olacaq.
Bununla belə, bu rəqəmsal həyatın davamlı və sağlam olması üçün beynin sensor girişə çıxışı olmalıdır. Rəhnev vurğulayır ki, sırf psixi boşluqda yaşamaq duyğu məhrumiyyəti səbəbindən ciddi psixoloji problemlərə gətirib çıxara bilər.
Beyni kopyalamaq üçün inqilabi texnologiyalar lazımdır
İnsan beynində təxminən 86 milyard neyron və trilyonlarla əlaqə var. Bunların üçölçülü xəritəsinin yaradılması və funksiyalarının dəqiq modelləşdirilməsi son dərəcə mürəkkəb prosesdir. Bu günə qədər yalnız milçəyin bütün beyni və siçanın beyninin çox kiçik bir hissəsinin xəritəsi çəkilib.
Rəhnevin fikrincə, sadəcə olaraq neyronları skan etmək kifayət deyil; çünki hər bir neyron zamanla özünü yenidən kalibrləyir. Bu dinamik prosesləri də modelləşdirmək lazımdır. Bundan əlavə, hazırda hər bir neyronu tək-tək süni versiya ilə əvəz etmək mümkünsüz görünür.
2045 optimist bir təxmin ola bilər
Ağıl yükləmə ilə bağlı ən optimist təxminlər 2045-ci ilə işarə etsə də, Rahnev bu proqnozların çox optimist olduğunu bildirir. Onun sözlərinə görə, bu texnologiyanın həyata keçməsi üçün 100 ildən çox vaxt lazım ola bilər, lakin 200 il ərzində mümkün ola bilər.
Texnologiya sürətlə inkişaf edir, resurslar çoxdur
Süni intellektin və informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı ilə zehni yükləmə prosesi üçün lazım olan emal gücü və alqoritmlər zamanla təkmilləşə bilər. Üstəlik, bir çox milyarder ölümsüzlük ümidi ilə bu cür layihələrə böyük sərmayələr qoymağa hazırdır.
Rəhnev nəhayət aşağıdakı ifadədən istifadə edir:
"Hazırda yükləmək fikrindən uzağıq. Ancaq bir gün bu texnologiya reallığa çevrilə bilər. O gün gələndə ilk rəqəmsal ölməz insan artıq doğula bilər."