İnsan bu yaşda özünü bədbəxt hiss edir

Alimlər son illərdə insan həyatında xoşbəxtlik səviyyəsinin necə dəyişdiyini araşdıraraq maraqlı nəticəyə gəliblər. Onların fikrincə, təxminən 47 yaş insanın emosional baxımdan özünü ən pis hiss etdiyi dövr hesab olunur. Bu nəticə xoşbəxtlik əyrisi adlandırılan konsepsiya ilə izah edilir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı geniş araşdırma aparan iqtisadçı Devid Blançflauer dünyanın 130-dan çox ölkəsindən yüz minlərlə insanın məlumatlarını təhlil edib.

Nəticələr göstərib ki, gəlir səviyyəsindən, təhsildən və ya ailə vəziyyətindən asılı olmayaraq, insanların əksəriyyətində həyat məmnunluğu orta yaş dövründə minimum həddə enir. Orta hesabla bu nöqtə 47–49 yaş aralığına düşür.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu tendensiya həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə müşahidə olunur. Orta göstəriciyə görə, ən aşağı xoşbəxtlik nöqtəsi 47,2 yaş hesab olunur.

Alimlərin izahına görə, insan həyatında xoşbəxtlik səviyyəsi U formalı əyri üzrə dəyişir. Gənclik dövründə insanlar daha optimist və ümidli olur, lakin zaman keçdikcə gözləntilərlə reallıq arasında fərq yaranır və bu da məmnunluğun azalmasına səbəb olur. Orta yaşda isə insanlar həyatlarını daha tənqidi qiymətləndirməyə başlayır, karyera, maliyyə və şəxsi həyatla bağlı nəticələr üzərində düşünür və bəzən fürsətləri qaçırdıqlarını hiss edirlər.

Bununla yanaşı, bu dövrdə məsuliyyət yükü də artır. Bir çox insan eyni vaxtda həm uşaqlarına, həm də yaşlı valideynlərinə qayğı göstərməli olur ki, bu da psixoloji gərginliyi artırır. Fiziki dəyişikliklər, sağlamlıq problemlərinin ilkin əlamətləri və qocalma hissi də bu vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Sosial faktorlar, o cümlədən stress, yuxusuzluq və tənhalıq hissi də orta yaş dövründə daha çox müşahidə olunur.

Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, bu vəziyyət daimi deyil. 50 yaşdan sonra insanların emosional vəziyyəti adətən yaxşılaşmağa başlayır. Bu, insanların gözləntilərinin daha real olması, məsuliyyətlərin azalması və həyat təcrübəsinin artması ilə əlaqələndirilir. Yaş artdıqca insanlar stresslə daha yaxşı mübarizə aparmağı və öz məhdudiyyətlərini qəbul etməyi öyrənirlər ki, bu da daxili rahatlığın artmasına səbəb olur.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu nəticələr statistik orta göstəricilərə əsaslanır və hər kəs üçün eyni olmaya bilər. İnsanların xoşbəxtlik səviyyəsinə sağlamlıq, maliyyə vəziyyəti, sosial mühit və fərdi xüsusiyyətlər kimi amillər də təsir edir. Buna baxmayaraq, orta yaşda həyat məmnunluğunun azalması tendensiyası əksər araşdırmalarda təsdiq olunur.

Alimlərin fikrincə, bu qanunauyğunluğu anlamaq insanlara orta yaş böhranını daha asan qəbul etməyə və onu həyatın təbii mərhələsi kimi dəyərləndirməyə kömək edə bilər.