Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

İnsan məcburiyyət qarşısında vicdanlı olur Orxan Saffari yazır...

İnsan məcburiyyət qarşısında vicdanlı olur Orxan Saffari yazır...

Gununsesi saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Əlbəttə, “vicdan nədir?” sualı verilsə, hər kəs hansısa formada doğru cavab verə bilər. 

Ancaq doğrudan, nədir vicdan? Ümumiyyətlə, vicdan anlayışı necə formalaşıb, varmı? Bəlkə, bu, həm də bir yalan, illuziya və başqa nələrsədir?

Məsələn, belə də demək olar:

“Vicdan insanın daxilindəki səsdir”.

Bəs bu səs ədalətli, birmənalı şəkildə doğrudurmu? Bəlkə, bu da insanın özünə, seçiminə qarşı müdafiə instiktidir? Məsuliyyətdən azad olmaq formasıdır? Vicdanın səsinə qulaq asmaq zəiflik əlaməti ola bilərmiY

Dini baxımdan vicdanı da insana Allah verir, yəni, həm də fitrətdəndir.

Psixoloji yanaşsaq, vicdan eqoizmdir, içindəki cəmiyyət anlayışı, kodlarla ayaqlaşmaqdır.

Məsələn, Nietzsche də deyir, vicdan sadəcə və sadəcə bir illuziyadır, güclülər vicdan anlayışı ilə zəifləri idarə edir.

Vicdan həm də sosial nəzarətdir. Vicdanın səsinə qulaq asmaq qorxu da ola bilər. Bu da bir növ idarəetmədir, əslində. Təbiətcə və mahiyyətcə vəhşi olan insanı müəyyən əməllərdən çəkindirən anlayışdır.

Vicdan cəmiyyət üçündür, göstərişdir. Məsələn, adada tək yaşayan insana vicdan lazım ola bilərmi? Onu görən, əməllərini, sözlərini sorğulayan başqa insan yoxdursa, o, vicdanı nə edəcək? Necə və ya nə cür istifadə edəcək? Vicdan bu baxımdan kollektiv şüurdur. Bu, həm də “Avtoritar vicdan”dır.

Vicdan həm də insanın hansısa formada əsl niyyətini, mənafeyini gizlətmək üçün olan bir nəsnədir. Məsələn, yaxşılıq edərək vicdanını rahat etmək də bir növ eqoizmdir.

Əgər müasir dövrdə də cəmiyyət, dövlət anlayışı olmasa, Hobbsun təbirincə desək, insan insanın canavarına çevrilə bilər. Çünki belə məqamda o, öz gücünü nümayiş etdirmək, artırmaq üçün hərəkətə keçəcək.

Əslində, belə də demək olar:

“İnsan məcburiyyət qarşısında qalanda vicdanlı olur”.

Yaxud da, belə:

“Vicdan həm də natamamlığın, qorxunun həqiqiliyə maska tutmaqdır”.

Bəlkə də, vicdan dünyada ən yaxşı yalandır. 

Orxan Saffari

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:103
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 09 İyul 2025 12:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri