Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

İnsan məcburiyyət qarşısında vicdanlı olur Orxan Saffari yazır...

İnsan məcburiyyət qarşısında vicdanlı olur Orxan Saffari yazır...

Gununsesi saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Əlbəttə, “vicdan nədir?” sualı verilsə, hər kəs hansısa formada doğru cavab verə bilər. 

Ancaq doğrudan, nədir vicdan? Ümumiyyətlə, vicdan anlayışı necə formalaşıb, varmı? Bəlkə, bu, həm də bir yalan, illuziya və başqa nələrsədir?

Məsələn, belə də demək olar:

“Vicdan insanın daxilindəki səsdir”.

Bəs bu səs ədalətli, birmənalı şəkildə doğrudurmu? Bəlkə, bu da insanın özünə, seçiminə qarşı müdafiə instiktidir? Məsuliyyətdən azad olmaq formasıdır? Vicdanın səsinə qulaq asmaq zəiflik əlaməti ola bilərmiY

Dini baxımdan vicdanı da insana Allah verir, yəni, həm də fitrətdəndir.

Psixoloji yanaşsaq, vicdan eqoizmdir, içindəki cəmiyyət anlayışı, kodlarla ayaqlaşmaqdır.

Məsələn, Nietzsche də deyir, vicdan sadəcə və sadəcə bir illuziyadır, güclülər vicdan anlayışı ilə zəifləri idarə edir.

Vicdan həm də sosial nəzarətdir. Vicdanın səsinə qulaq asmaq qorxu da ola bilər. Bu da bir növ idarəetmədir, əslində. Təbiətcə və mahiyyətcə vəhşi olan insanı müəyyən əməllərdən çəkindirən anlayışdır.

Vicdan cəmiyyət üçündür, göstərişdir. Məsələn, adada tək yaşayan insana vicdan lazım ola bilərmi? Onu görən, əməllərini, sözlərini sorğulayan başqa insan yoxdursa, o, vicdanı nə edəcək? Necə və ya nə cür istifadə edəcək? Vicdan bu baxımdan kollektiv şüurdur. Bu, həm də “Avtoritar vicdan”dır.

Vicdan həm də insanın hansısa formada əsl niyyətini, mənafeyini gizlətmək üçün olan bir nəsnədir. Məsələn, yaxşılıq edərək vicdanını rahat etmək də bir növ eqoizmdir.

Əgər müasir dövrdə də cəmiyyət, dövlət anlayışı olmasa, Hobbsun təbirincə desək, insan insanın canavarına çevrilə bilər. Çünki belə məqamda o, öz gücünü nümayiş etdirmək, artırmaq üçün hərəkətə keçəcək.

Əslində, belə də demək olar:

“İnsan məcburiyyət qarşısında qalanda vicdanlı olur”.

Yaxud da, belə:

“Vicdan həm də natamamlığın, qorxunun həqiqiliyə maska tutmaqdır”.

Bəlkə də, vicdan dünyada ən yaxşı yalandır. 

Orxan Saffari

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 09 İyul 2025 12:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri