Icma.az
close
up
RU
İnsan ömrü hər keçən gün qısalır: Alimlər bunun bir çox səbəblərini göstərir

İnsan ömrü hər keçən gün qısalır: Alimlər bunun bir çox səbəblərini göstərir

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat yayır.

Genetik faktorlar, qidalanma, stress, siqaret və spirt istifadəsi kimi bir çox faktor ömrün uzunluğunu müəyyən edir. Mütəxəssislər son illər insan ömrünün uzamasını peyvənd, antibiotik və səhiyyə sahələrində baş verən müxtəlif inkişaflarla əlaqələndirir, lakin bir çox insan hələ də 100 yaşına çatmadan ölür. Alimlərin fikrincə, bu vəziyyətin bir çox səbəbi var.


Sherg.az xəbər verir ki, COVID-19 pandemiyasının başlamasından beş il sonra ABŞ-də gözlənilən ömür uzunluğu azalıb. Milli Sağlamlıq Statistikası Mərkəzinin 2023-cü il məlumatlarına görə, Amerika hinduları və Alyaska yerliləri üçün gözlənilən ömür uzunluğu 6,6 il azalaraq 65,2-yə düşüb.


Miçiqan Universitetinin Sosial Epidemiologiya və Əhali Sağlamlığı Mərkəzinin direktoru Briana Mezuk vəziyyəti izah edir: 



“Hər şeyin bir həddi olmalıdır. Bildiyimizə görə, ölməz olan heç bir canlı yoxdur. Ancaq gözlənilən ömür uzunluğu və sağlam həyat müddətində böyük fərqlər var. Əsl sual budur: Biz nə qədər yaşaya bilərik və həyatı yaşamağa dəyər edən psixoloji, fiziki və sosial imkanları qoruya bilərikmi?

Elmi məlumatlara görə, insan ömrünün təbii həddi var: 122 il. 1997-ci ildə 122 yaşında vəfat edən Jeanne Calmentdən başqa heç kim bu xətti keçməyib.

Harvard Yaşlanma Təşəbbüsünün direktoru Uilyam Mair vurğulayır ki, gözlənilən ömür uzunluğu və qocalma sürəti fərqli anlayışlardır.

Gözlənilən ömür uzunluğuna təsir edən amillərə gəlir səviyyəsi, təhsil, səhiyyə xidmətlərindən istifadə imkanları və sistemli bərabərsizliklər daxildir.

Tibbi nailiyyətlər ömrün uzadılmasına səbəb olsa da, opioid böhranları və pandemiyalar kimi ictimai sağlamlıq problemləri də ömrün uzunluğuna böyük təsir göstərir. Bioloji qocalmanın sürəti hüceyrə ziyanı, genetik faktorlar və bədənimizin zamanla məruz qaldığı ətraf mühitin təsirləri ilə formalaşır. Mezuk bu vəziyyəti “Birini otağa bağlasanız və ətraf mühit faktoruna məruz qoymasanız belə, bioloji proseslər nəticəsində öləcək” deyərək bildirir.


Ancaq hamımız istər-istəməz günəş işığı və havanın çirklənməsi kimi amillərlə qarşılaşırıq.

Bəzi insanlar bu təsirləri azaltmaq üçün NAD+ inyeksiyaları, ekstremal pəhrizlər, plazma müalicəsi və çoxsaylı əlavələrin istifadəsi kimi “biohacking” üsullarına müraciət edirlər.

Bununla belə, “İdarəetmə bir illüziyadır” deyən Mezuk, yoxsulluq və sistemli bərabərsizliklər kimi faktorların bir insanın nə qədər qocalacağını təyin edən ən böyük faktorlar arasında olduğunu vurğulayır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:516
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2025 14:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri