Icma.az
close
up
RU
İnsan ömrü hər keçən gün qısalır: Alimlər bunun bir çox səbəblərini göstərir

İnsan ömrü hər keçən gün qısalır: Alimlər bunun bir çox səbəblərini göstərir

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat yayır.

Genetik faktorlar, qidalanma, stress, siqaret və spirt istifadəsi kimi bir çox faktor ömrün uzunluğunu müəyyən edir. Mütəxəssislər son illər insan ömrünün uzamasını peyvənd, antibiotik və səhiyyə sahələrində baş verən müxtəlif inkişaflarla əlaqələndirir, lakin bir çox insan hələ də 100 yaşına çatmadan ölür. Alimlərin fikrincə, bu vəziyyətin bir çox səbəbi var.


Sherg.az xəbər verir ki, COVID-19 pandemiyasının başlamasından beş il sonra ABŞ-də gözlənilən ömür uzunluğu azalıb. Milli Sağlamlıq Statistikası Mərkəzinin 2023-cü il məlumatlarına görə, Amerika hinduları və Alyaska yerliləri üçün gözlənilən ömür uzunluğu 6,6 il azalaraq 65,2-yə düşüb.


Miçiqan Universitetinin Sosial Epidemiologiya və Əhali Sağlamlığı Mərkəzinin direktoru Briana Mezuk vəziyyəti izah edir: 



“Hər şeyin bir həddi olmalıdır. Bildiyimizə görə, ölməz olan heç bir canlı yoxdur. Ancaq gözlənilən ömür uzunluğu və sağlam həyat müddətində böyük fərqlər var. Əsl sual budur: Biz nə qədər yaşaya bilərik və həyatı yaşamağa dəyər edən psixoloji, fiziki və sosial imkanları qoruya bilərikmi?

Elmi məlumatlara görə, insan ömrünün təbii həddi var: 122 il. 1997-ci ildə 122 yaşında vəfat edən Jeanne Calmentdən başqa heç kim bu xətti keçməyib.

Harvard Yaşlanma Təşəbbüsünün direktoru Uilyam Mair vurğulayır ki, gözlənilən ömür uzunluğu və qocalma sürəti fərqli anlayışlardır.

Gözlənilən ömür uzunluğuna təsir edən amillərə gəlir səviyyəsi, təhsil, səhiyyə xidmətlərindən istifadə imkanları və sistemli bərabərsizliklər daxildir.

Tibbi nailiyyətlər ömrün uzadılmasına səbəb olsa da, opioid böhranları və pandemiyalar kimi ictimai sağlamlıq problemləri də ömrün uzunluğuna böyük təsir göstərir. Bioloji qocalmanın sürəti hüceyrə ziyanı, genetik faktorlar və bədənimizin zamanla məruz qaldığı ətraf mühitin təsirləri ilə formalaşır. Mezuk bu vəziyyəti “Birini otağa bağlasanız və ətraf mühit faktoruna məruz qoymasanız belə, bioloji proseslər nəticəsində öləcək” deyərək bildirir.


Ancaq hamımız istər-istəməz günəş işığı və havanın çirklənməsi kimi amillərlə qarşılaşırıq.

Bəzi insanlar bu təsirləri azaltmaq üçün NAD+ inyeksiyaları, ekstremal pəhrizlər, plazma müalicəsi və çoxsaylı əlavələrin istifadəsi kimi “biohacking” üsullarına müraciət edirlər.

Bununla belə, “İdarəetmə bir illüziyadır” deyən Mezuk, yoxsulluq və sistemli bərabərsizliklər kimi faktorların bir insanın nə qədər qocalacağını təyin edən ən böyük faktorlar arasında olduğunu vurğulayır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:511
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 10 Fevral 2025 14:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see384

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see376

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see372

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see368

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see366

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see346

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see346

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see330

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see327

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see326

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see311

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see309

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see302

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see293

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see278

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see272

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see263

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see223

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see223

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see213
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri