Icma.az
close
up
RU
İnsanın ən ağıllı hesab edildiyi yaş dövrü

İnsanın ən ağıllı hesab edildiyi yaş dövrü

Medicina portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.


Tədqiqatlar yaddaşın, düşünmə sürətinin, söz ehtiyatının və digər intellektual qabiliyyətlərin illər ərzində necə dəyişdiyini və inkişaf etdiyini sübut edib.

Medicina.az xəbər verir ki, beyin müxtəlif yaşlarda fərqli tapşırıq növlərini daha yaxşı yerinə yetirir: gənclər adətən daha sürətli reaksiya verirlər; yaş artdıqca isə insanlar bilik və təcrübə toplayır, mürəkkəb vəziyyətləri qiymətləndirmək və başqalarının emosiyalarını anlamaq bacarıqlarını inkişaf etdirirlər.

2025-ci ildə *Intelligence* jurnalında dərc olunan bir araşdırma maraqlı bir nəticəni ortaya qoyur: həyatda uğur qazanmaqla əlaqəli idrak və şəxsi xüsusiyyətlərin məcmusu təxminən 55–60 yaşlarında zirvəyə çatır. Müəlliflər doqquz xüsusiyyəti, o cümlədən idrak qabiliyyətlərini, emosional intellekti, idrak çevikliyini, empatiyanı və şəxsiyyət xüsusiyyətlərini təhlil ediblər.

Niyə intellektin zirvəsi yalnız gənclik dövrü ilə məhdudlaşmır?

Psixologiyada intellektin iki əsas komponenti arasında fərq qoyulur. Birincisi, *çevik intellekt* (fluid intelligence) – yeni məlumatları sürətlə emal etmək, qanunauyğunluqları müəyyən etmək və əvvəllər rast gəlinməyən problemləri həll etmək bacarığıdır. İkincisi isə *kristallaşmış intellekt* (crystallized intelligence) – bilik və söz ehtiyatının toplanması, həmçinin keçmiş təcrübədən istifadə etmək qabiliyyətidir.

Çevik intellekt çox vaxt gənclik dövründə zirvəyə çatır. Kristallaşmış intellekt isə, əksinə, onilliklər ərzində inkişaf etməyə davam edə bilər; çünki insanlar daim öyrənir, oxuyur, işləyir və yeni təcrübələr qazanırlar. Bu fakt, psixoloqlar Coşua Hartşorn (Joshua Hartshorne) və Laura Jerminin (Laura Germine) apardıqları və *Psychological Science* jurnalında dərc olunan tədqiqatla təsdiqlənir. Tədqiqatçılar 48 537 iştirakçıdan əldə edilən məlumatları təhlil edərək müəyyən ediblər ki, müxtəlif zehni qabiliyyətlər fərqli yaşlarda zirvəyə çatır. Məlumatların emal sürəti yeniyetməlik dövrünün sonlarına doğru ən yüksək səviyyədə olur; İşçi yaddaş adətən 30 yaş civarında zirvəyə çatır; lüğət ehtiyatı isə çox vaxt 60-70 yaşları arasında ən yüksək səviyyəyə yüksəlir.

Yaş artdıqca zəka hansı üstünlükləri qazanır?

Yetkinlik insana elə keyfiyyətlər bəxş edir ki, onları yalnız yaxşı yaddaş və ya sürətli reaksiya qabiliyyəti ilə qazanmaq mümkün deyil. Bunlara faktları ümumiləşdirmək, təkrarlanan qanunauyğunluqları tanımaq, qərarların nəticələrini qabaqcadan görmək və yalnız ilk təəssürata əsaslanaraq nəticə çıxarmaqdan çəkinmək bacarıqları daxildir.

Orta yaş və ondan sonrakı dövrlərdə insan daha zəngin həyat və peşə təcrübəsinə sahib olur. Bu, tanış vəziyyətləri tez bir zamanda müəyyən etməyə, praktiki həll yolları tapmağa və başqalarının davranışlarını daha dərindən anlamağa kömək edir.

Nəticə etibarilə, müxtəlif zehni və şəxsi xüsusiyyətlərin məcmusunu nəzərə alsaq, tədqiqatçılar 55–60 yaş aralığını mühüm bir mərhələ kimi qeyd edirlər.

Aygün Musayeva


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:66
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 23:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri