İnsulin dirənci: Hansı dərmanlarla müalicə olunur?

İnsulin dirənci (insulin rezistentliyi) müasir dövrdə metabolik pozğunluqların ən geniş yayılmış səbəblərindən biridir. Bu vəziyyətdə orqanizmin hüceyrələri insulin hormonuna qarşı həssaslığını itirir və nəticədə qanda qlükoza səviyyəsinin tənzimlənməsi çətinləşir. Uzun müddət davam etdikdə isə bu hal Tip 2 diabet, piylənmə və ürək-damar xəstəliklərinə gətirib çıxara bilər.

Medicina.az xəbər verir ki, İnsulin dirəncinin müalicəsində həyat tərzi dəyişiklikləri əsas yer tutsa da, bəzi hallarda dərman müalicəsi də tələb olunur və bunu endokrinoloqlar təyin edir.

Müalicə 3 əsas istiqamətdə aparılır:

insulin həssaslığının artırılması

qanda şəkərin stabilləşdirilməsi

artıq çəkinin azaldılması

Dərman seçimi xəstənin vəziyyətinə, yanaşı xəstəliklərinə və analiz nəticələrinə əsasən fərdi şəkildə təyin olunur.

1. Metformin – birinci seçim preparat

Metformin insulin dirəncinin müalicəsində ən geniş istifadə olunan və birinci seçim sayılan dərmandır.

Təsir mexanizmi:

qaraciyərdə qlükoza istehsalını azaldır

hüceyrələrin insulinə həssaslığını artırır

bağırsaqdan qlükoza sorulmasını azaldır

Üstünlükləri:

çəki artımına səbəb olmur (bəzən azaldır)

uzunmüddətli istifadədə təhlükəsiz sayılır

diabetə keçidin qarşısını ala bilər

2. Pioglitazon – insulin həssaslığını artıran dərman

Bu dərman qrupu hüceyrələrin insulinə cavabını yaxşılaşdırır.

Təsiri:

xüsusilə piy toxumasında insulin həssaslığını artırır

qanda şəkər səviyyəsini stabilləşdirir

Məhdudiyyətlər:

çəki artımına səbəb ola bilər

bəzi hallarda ödem (şişkinlik) yarada bilər

yalnız həkim nəzarəti ilə istifadə olunmalıdır

3. GLP-1 reseptor agonistləri (məsələn, liraglutid)

Son illərdə insulin dirənci və piylənmədə geniş istifadə olunur.

Təsiri:

iştahanı azaldır

çəki itkisinə kömək edir

insulin ifrazını tənzimləyir

Üstünlükləri:

xüsusilə artıq çəkili pasiyentlərdə effektivdir

ürək-damara qoruyucu təsiri ola bilər.

4. SGLT2 inhibitorları

Bu dərmanlar əsasən diabet müalicəsində istifadə olunsa da, insulin dirənci olan bəzi xəstələrdə də tətbiq oluna bilər.

Təsiri:

artıq qlükozanın sidiklə xaric olunmasını artırır

qanda şəkər səviyyəsini azaldır.

Bəzi hallarda əlavə olaraq:

hormonal balansın tənzimlənməsi

qadınlarda Polikistik over sindromu zamanı xüsusi müalicə tətbiq oluna bilər.

İnsulin dirəncinin müalicəsində dərmanlar yalnız dəstək rolunu oynayır. Əsas təsir aşağıdakılardır:

düzgün qidalanma (aşağı glisemik indeksli qidalar)

müntəzəm fiziki aktivlik

çəki nəzarəti

yuxu və stressin tənzimlənməsi

Aygün Musayeva