İran ABŞ danışıqlarında masada nələr var? Həllini gözləyən əsas məsələlər

İran və ABŞ arasında keçirilən danışıqlarda bir sıra mühüm və mürəkkəb məsələlərin müzakirə olunacağı gözlənilir. 

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, tərəflərin gündəliyində olan əsas mövzular bunlardır:

Atəşkəs və Livan məsələsi

İran bildirir ki, rəsmi danışıqlar yalnız ABŞ Livanda atəşkəs və İrana qarşı sanksiyaların yumşaldılması ilə bağlı öhdəlik götürdükdən sonra başlaya bilər.

- İran, Livanda atəşkəs tələb edir 

- Bildirilir ki, İsrailin İranın dəstəklədiyi Hizbullah qüvvələrinə hücumları nəticəsində təxminən 2 min nəfər həlak olub 

- ABŞ və İsrail bu əməliyyatların İran–ABŞ razılaşmasına daxil olmadığını desə də, Tehran bunun bir hissəsi olduğunu israr edir 

Sanksiyalar və dondurulmuş aktivlər

Hörmüz boğazına nəzarət

Hörmüz boğazı ilə bağlı da fikir ayrılığı mövcuddur:

- İran keçid üzərində nəzarətin tanınmasını və rüsum toplamaq hüququnu istəyir 

- ABŞ isə boğazın bütün gəmilər üçün, o cümlədən neft tankerləri üçün heç bir məhdudiyyət olmadan açıq qalmasını tələb edir 

Müharibə zərərlərinə görə kompensasiya

İran altı həftə davam edən müharibə zamanı dəyən bütün zərərlərə görə kompensasiya tələb etməyi planlaşdırır. ABŞ bu məsələ ilə bağlı hələ rəsmi mövqe bildirməyib.

Nüvə proqramı

İran uranın zənginləşdirilməsinə icazə verilməsini istəyir. ABŞ isə bunu qəti şəkildə rədd edir. ABŞ prezidenti Donald Tramp bu mövzunun müzakirə olunmadığını xüsusi vurğulayıb.

Raket proqramı

-  ABŞ və İsrail İranın raket potensialının ciddi şəkildə məhdudlaşdırılmasını tələb edir 

- İran isə güclü raket arsenalının müzakirə mövzusu olmadığını bildirir.

Hərbi qüvvələr və təhlükəsizlik

İranın digər tələbləri:

- ABŞ hərbi qüvvələrinin regiondan çıxarılması 

- Bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılması 

- Qarşılıqlı hücum etməmək barədə öhdəlik.

Donald Tramp isə bildirib ki, sülh razılaşması əldə olunana qədər ABŞ Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğunu davam etdirəcək.  İran razılaşmaya əməl etməzsə, münaqişə daha da şiddətlənə bilər.