“İran daxilində siyasi qarşıdurmanın mərkəzində Rusiya amili dayanır“ İsrail mətbuatı

"Rusiya-İran əlaqələrində strateji əməkdaşlıq və gərginliklər..."

Son həftələrdə Rusiya ilə əlaqələr İranın daxili siyasi debatlarının ən qızğın mövzusuna çevrilib.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "detaly.co" nəşri yazıb.

Rusiya ilə münasibətlər ölkə daxilində mübahisə yaradır

Məqalə müəllifi yazır ki, ötən bazar günü parlament sədri Məhəmməd-Bağır Qalibaf və mühafizəkar deputatlar sabiq prezident Həsən Ruhani və onun xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifi "milli maraqlara zərbə vurmaqda" açıq şəkildə ittiham edib.

Səbəb - qısa müddət əvvəl yayılan videoda Ruhaninin BMT-nin 2010-cu ildən tətbiq etdiyi sanksiyaları tənqid etməsi və həmin sanksiyaları "hətta Rusiya və Çin də dəstəkləyib" deməsi olub. Zərif isə son çıxışında bildirib ki, "Rusiya İranın dünya ilə normal münasibətlər qurmasını istəmir, amma eyni zamanda onun birbaşa qarşıdurmaya girməsini də arzulamır".

Qalibaf bu bəyanatları sərt şəkildə pisləyərək deyib: "Biz Rusiya ilə strateji tərəfdaşlığımızı gücləndirdiyimiz bir vaxtda keçmiş prezident və xarici işlər nazirinin bu cür açıqlamaları bu kursa zərbə vurur". Onun çıxışı zamanı bəzi deputatlar "Fereyduna ölüm" (Ruhaninin ikinci adı) şüarları səsləndirib.

Mötədil siyasətçilər və reformistlər isə Ruhanini müdafiə edərək parlamentdə baş verənləri "Moskvaya sədaqət nümayişi" adlandırıb. "Khabar Online" yazıb ki, "Ruhani heç vaxt Rusiyaya qarşı çıxış etməyib, əksinə, öz hakimiyyəti dövründə Moskva və Pekinlə əlaqələrin möhkəmlənməsini dəstəkləyib". "Rouydad 24" isə Qalibafın sözlərini "onun səviyyəsində bir şəxs üçün qəribə" adlandırıb və məsələni Zəriflə Sergey Lavrov arasında gedən açıq polemika ilə əlaqələndirib.

Lavrov hələ 2015-ci ildəki nüvə razılaşmasının "snapback" bəndini "hüquqi tələ" adlandırıb, bunu guya Zəriflə ABŞ Dövlət katibi Con Kerri arasında gizli razılaşma kimi təqdim edib. Zərif isə cavabında Moskvanı İranın Qərblə əlaqələrini qəsdən əngəlləməkdə günahlandırıb.

Moskvanın reaksiyası

Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov bazar ertəsi IRNA agentliyinə müsahibəsində Moskva ilə Tehran arasında "etimadsızlıq yoxdur" deyib: "Biz iki qonşu kimi Qərbin təzyiqləri qarşısında birlikdə dayanmalıyıq". O, Rusiyanın iqtisadiyyatdan maliyyəyə, nəqliyyatdan sülhməramlı nüvə əməkdaşlığına qədər bütün sahələrdə əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirib. Ryabkov əlavə edib ki, Rusiya və İran "nüvə sahəsində sadiq tərəfdaşlardır" və ABŞ ilə Avropa İttifaqını Tehranı hərbi təhdidlər və sanksiyalar üçün bəhanə kimi istifadə etməkdə ittiham edib.

Strateji əməkdaşlıq dərinləşir

Yanvar ayında İran və Rusiya prezidentləri Vladimir Putin və Məsud Pezeşkiyan 20 illik strateji əməkdaşlıq sazişinə imza atıb. Müqavilə müdafiə, enerji, nəqliyyat, maliyyə və mədəni əlaqələri əhatə edir. Bu ay Kreml "bütün istiqamətlər üzrə" İranla əməkdaşlığı genişləndirməyə hazır olduğunu təsdiqləyib. Noyabrda isə Tehran və Moskva Rəşt-Astara dəmir yolu layihəsinin inşası və Azərbaycan, Hindistan, İran və Rusiyanın dəmir yollarının inteqrasiyasına dair yeni saziş imzalamağı planlaşdırır. Bununla belə, bir çox iranlı müşahidəçilər Moskvaya ehtiyatla yanaşır. Onlar xatırladır ki, Rusiya hər zaman, xüsusilə də İrana silah tədarükü məsələsində öhdəliklərinə sadiq qalmayıb.

Müəllif: Aleksandra Appelberq