İran hicab qaydalarına əməl etməyən qadınlar üçün müalicə klinikası açır Yeni Sabah

İran hökuməti məcburi hicab geyinməyən qadınları nəzarət altına almaq üçün Tehranda yeni psixi sağlamlıq müəssisəsi təsis edib. Bu addım, 2022-ci ildə başlayan "Qadın, Həyat, Azadlıq" etirazlarından sonra qadın müxalifətini susdurmaq üçün atılan son təşəbbüsdür.

Müalicə və Hicabdan İmtina Klinikasının rəhbəri Mehri Talebi Darestani, mərkəzin hicabdan imtinanın "elmi və psixoloji müalicəsi" üçün yaradıldığını və əsasən yeniyetmələr, gənclər və "ictimai və İslam kimliyinə" uyğunlaşmaq istəyən qadınlara yönəldiyini bildirib.

"Bu layihə ləyaqət, təvazökarlıq, iffət və hicabı təşviq etməyi hədəfləyir," deyə Darestani qeyd edib. O əlavə edib ki, klinikaya müraciət "könüllü" olacaq, lakin mərkəzin açılması insan haqları təşkilatları arasında narahatlıqlara səbəb olub.

Klinika dini davranışların tətbiqinə cavabdeh olan dövlət qurumu olan Xeyri Təbliğ Edən və Şərii Qadağan edən Qərargah tərəfindən idarə olunacaq. Bu qurumun rəhbəri, Ali Rəhbər Ayətullah Əli Xameneinin birbaşa təyin etdiyi Məhəmməd Saleh Haşemi Qolpayegani, hicab qaydalarına əməl etməyən qadınlara qarşı insan haqları pozuntularına görə beynəlxalq sanksiyalarla, o cümlədən Böyük Britaniyanın sanksiyaları ilə üzləşib.

Bu təşəbbüs məcburi hicaba qarşı çıxan qadınlara qarşı təzyiqlərin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Bu ayın əvvəlində Tehranın İslam Azad Universitetində bir tələbə baş örtüyünü açaraq etiraz edib. Hakimiyyət dərhal onu psixi xəstə kimi qiymətləndirib və psixiatriya müəssisəsinə yerləşdirib.

Buna cavab olaraq, hökumət başıaçıq qadınlara qarşı kampaniyasını gücləndirib, gizli nəzarəti artırıb və əxlaq polisi qüvvələrini genişləndirib. Hicabsız qadınlar alış-veriş mərkəzləri və parklar kimi ictimai yerlərə girişdə məhdudiyyətlərlə üzləşiblər.

2022-ci ildə hicab qaydalarına riayət etməməkdə günahlandırılaraq polis nəzarətində olan Mahsa Amininin ölümündən sonra baş verən etirazlar zamanı, baş örtüyü taxmadan ictimaiyyət qarşısına çıxan bir neçə məşhur və ictimai fiqur məcburi psixoloji müayinədən keçmək üçün məhkəmə tərəfindən təyin olunub. Tanınmış aktrisalar, o cümlədən Afsanə Bayeqan, Azadə Samadi və Leyla Bolukat psixi sağlamlıq sertifikatı təqdim etməyə məcbur ediliblər. Hakimiyyət digər cəzalar kimi bank hesablarının dondurulması və səyahət qadağalarını da tətbiq edib.

İranın psixiatrik cəmiyyəti hicabı geyinməyən qadınların psixi xəstə kimi təsnif edilməsinə qarşı çıxıb. Ötən il dörd əsas psixiatrik assosiasiya birgə bəyanat yayaraq, dövlətin hərəkətlərini tənqid ediblər və psixi xəstəliklərin diaqnozunun yalnız ixtisaslı psixiatrların səlahiyyətində olduğunu, hakimlərin deyil, vurğulayıblar.

Amnesty International Tehran hökumətinin etirazlara reaksiyasını qınayıb. "Məcburi hicaba qarşı mübarizəni basdırmaq üçün atılan bu hiyləgər addımda, İran hakimiyyəti qadınları və qızları davamlı nəzarət və təzyiq altında saxlayaraq, onlara böyük psixoloji zərər verir," deyə Mart ayında Amnesty-nin Yaxın Şərq və Şimali Afrika direktoru Diana Eltahavy bildirib.

Baskı siyasətinə qadın sürücülərin avtomobillərinin kütləvi şəkildə müsadirə edilməsi və qamçılama və həbs kimi ağır cəzaların tətbiqi daxildir.

Beynəlxalq tənqidlərə baxmayaraq, İran hökuməti siyasətini dəyişmək əlaməti göstərmir və ictimai ifadə azadlığını daha da məhdudlaşdıraraq, hicab qaydalarının sərt şəkildə tətbiqinə davam edir.