İran İsrail müharibəsinin ideoloji kodları

Qan Turalı yazır...

İsrailin İrana hücumu və Tehranın cavab həmləsi ilə başlanan müharibə bir çox cəhətləri üzrə maraq doğurur. Söz yox, bu günlər təkcə region üçün deyil, bəşər və əlbəttə ki, hərb tarixi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Tarixdə on mindən artıq müharibə olub. Ancaq müharibənin ilk günündə qarşı tərəfin Baş Qərargah rəisinin öldürülməsi... Bu, həqiqətən də tarixdə misli görünməmiş bir aktdır. Doğrudur, yaxın tarixdə Şimali və Cənubi Koreyada, Hindistan və İraqda orduların Baş Qərargah rəislərinin ölümü qeydə alınıb. Ancaq bu ölümlərin çoxu mina, ya da sui-qəsd nəticəsində olub, nəinki hərbi əməliyyat zamanı...

Əlbəttə, Baş Qərargah rəisinin yerinə təyinat oldu. Ola bilsin ki, yeni rəis öz işində daha peşəkardır. Bu da ehtimallardan biridir. Ancaq Baş Qərargah rəisinin öldürülməsi ağır psixoloji təzyiq yaradır. Baş Qərargah rəisi öldürülən bir ordunun əsgərində qətiyyət, mübarizə əzmi yaratmaq heç də asan deyil. Bu mənada İsrail ordusunun həmləsinin əhəmiyyətini düzgün çözmək lazımdır.

İsrail hücumunun digər bir maraqlı cəhəti isə təyyarələrdən istifadə olunmasıdır. Hücumda "F-15", "F-16", "F-35" təyyarələrindən istifadə edilir. "F-35" təyyarəsi indiyə qədər kiçik tapşırıqların icrasında istifadə edilsə də, ilk dəfə iri miqyaslı hərbi əməliyyatda işə salındı. Ancaq burada maraqlı bir məqam da nəzərə çarpır. Tel-Əvivdən Tehrana olan məsafə 1 600 kilometrdir. Gediş və qayıdışın 3 200 kilometr təşkil etdiyini qeyd edək. Üstəlik, verilən tapşırıqların icrası da gərəkdir. Burada təyyarələrin yüklü olduğunu da nəzərə almaq lazımdır. Ancaq təyyarələrin verilən əmri icra edib yenidən İsrailə qayıtması mümkünsüzdür. Bəs təyyarələr bu tapşırığı necə icra edə bilir?

Bunun üçün İsrail Hərbi Hava Qüvvələri benzin təchizat təyyarələrindən istifadə edir. İsrail qırıcılarının İraq sərhədinə yaxın Deyr Əz Zor şəhərinin üzərində (Suriya), səmada "Boing" markalı təchizat təyyarəsindən yanacaq doldurduğu və yenidən İrana qayıtdığı video və foto görüntüləri var. Deməli, hücum aktını həyata keçirən təyyarələr havada yanacaq dəstəyi alaraq verilən əmrləri icra edirlər.

İsrail dövləti simvollarla işləməyi sevən və öz mesajlarını çatdıran bir ölkədir. İrana olan hücum da "Oyanan şir" adlanır. Bu sözlər Tövratın 4-cü kitabı olan "Saylar"ın 24-cü hissəsindən götürülüb. Həmin hissədə belə deyilir: "Bu xalq şir kimi qalxır. Aslan kimi pəncəsi üstdə durur. Öz şikarını yeməyincə, öldürülənlərin qanını içməyincə, rahatlaşan deyil".

İranın cavab tədbirləri "Doğru vəd-3" adlanır. Bu söz də təsadüfi şəkildə seçilməyib. Qurani-Kərimin "Rum" surəsinin 60-cı ayəsindən götürülüb. Həmin ayədə deyilir: "Ona görə də səbirli ol! Həqiqətən, Allahın vədi haqdır. Yəqinliklə iman gətirməyənlər səni biganəliyə sövq etməsinlər!". Üç rəqəmi isə indiyə qədər aparılan əməliyyatların davamı olduğunu vurğulamaq məqsədi daşıyır.

Göründüyü kimi, İsrail və İran öz hərbi əməliyyatlarının adını müvafiq olaraq Tövrat və Qurani-Kərimdən əxz ediblər və bu da müharibənin ideoloji mahiyyət daşıdığına ən əyani sübutdur.