İran müharibəsi səbəbindən ABŞ də inflyasiyanın səviyyəsi artır

Bakı, 28 may, AZƏRTAC

ABŞ-də inflyasiya aprel ayında İranla müharibə fonunda enerji qiymətlərinin artması səbəbindən son üç ilin ən sürətli tempi ilə artıb. Bu vəziyyət iqtisadçıların Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) gələn il ərzində faiz dərəcələrini dəyişməz saxlaya biləcəyinə inamını gücləndirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, artan qiymət təzyiqləri ev təsərrüfatlarının gəlirlərini azaldır, bu rübdə istehlak xərclərini və iqtisadi artımı məhdudlaşdıra bilər. “Reuters” agentliyinin məlumatına görə, cümə axşamı açıqlanan ayrı-ayrı məlumatlara görə, inflyasiyaya uyğunlaşdırılmış ev təsərrüfatlarının gəlirləri aprel ayında ardıcıl üçüncü aydır ki, azalıb.

Yaşayış xərclərinin artması ilə amerikalılar hökumətin iqtisadi göstəricilərindən getdikcə daha çox məyus olurlar.

“İnflyasiya vəziyyəti FED üçün getdikcə daha çox narahatedici hala gəlir”, -deyə “Fitch Ratings”in ABŞ iqtisadiyyatı rəhbəri Oli Sonola bildirib. O əlavə edib: “Qiymət təzyiqlərinin növbəti bir neçə ay ərzində davam etməsi ehtimalı var və FED təklif şokunu aradan qaldıra bilməsə də, əsas inflyasiyanı gücləndirən təzyiqi də gözardı edə bilməz”.

Ticarət Departamentinin İqtisadi Təhlil Bürosunun məlumatına görə, İstehlak Qiymətləri İndeksi (İQİ) aprel ayına qədər olan 12 ay ərzində 3,8 faiz artıb ki, bu da 2023-cü ilin may ayından bəri ən böyük artımdır. İQİ inflyasiyası mart ayında 3,5 faiz (tənzimlənməmiş) artıb.

Yaxın Şərqdəki münaqişə Hörmüz boğazında gəmiçiliyi pozub, enerji qiymətlərinin artmasına səbəb olub və qlobal təchizat zəncirlərini gərginləşdirib. Gübrə, alüminium və istehlak malları da daxil olmaqla geniş çeşiddə malların çatışmazlığı da yaranıb. ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının məlumatına görə, benzinin orta pərakəndə satış qiyməti aprel ayında 12,3 faiz artıb.

Fevral ayının sonlarında müharibənin başlamasından bəri benzin qiymətləri 50 faizdən çox artıb. Yüksək benzin qiymətləri ilə yanaşı, istehlakçılar digər mal və xidmətlər üçün də daha çox pul ödəyirlər. İnflyasiya müharibədən əvvəl də yüksək idi və bu, əsasən Prezident Trampın tətbiq etdiyi kütləvi idxal tarifləri ilə əlaqədardır.

Xidmət qiymətləri aprel ayında ardıcıl üçüncü aydır ki, 0,3 faiz artıb. Mənzil və kommunal xidmətlərin xərcləri 0,6 faiz, nəqliyyat qiymətləri isə 0,4 faiz artıb. Yaşayış xərclərində də 0,5 faizlik artım qeydə alınıb.

İstehlakçılar da əmanətlərindən fəal şəkildə istifadə edirlər. Bu səbəbdən əmanətlərin nisbəti ötən ay 2,6 faizə düşüb. Bu, 2022-ci ilin iyun ayından bəri ən aşağı səviyyədir və mart ayındakı 3,2 faiz səviyyəsindən aşağıdır. Gəlirlər dəyişməz qalıb. İnflyasiya nəzərə alınmaqla, ev təsərrüfatlarının gəlirləri 0,5 faiz azalıb.