İran yenə əl çəkmir: Colani məsələsi Tehranı yenə “xoda salıb”

İran-Azərbaycan münasibətlərində son illər ziqzaqvari münasibətlərin tənzimlənməsi artıq problemə çevrilib.

Tribunainfo.az xəbər verir ki, rəsmi Bakının dəfələrlə və israrlı şəkildə münasibətləri yaxşılaşdıran addım və təklifləri bir qədər effekt verir.

Lakin İranın siyasi dairələri ən kiçik məsələdən, özü də əsassız şəkildə istifadə edərək, yenidən başa dönmək üçün addımlar atırlar. 12 günlük müharibə zamanı “İsrail PUA-ları Azərbaycandan qalxıb” iddiasını ortaya atanlara elə öz prezidentləri səviyyəsində cavab verilsə də, bunun bir xeyri olmadığı diqqəti çəkir.

Bu dəfə mövzu Suriya prezidenti Məhəmməd əl-Şaara Colaninin Azərbaycana səfəridir. Tribunainfo.az xəbər verir ki, İran yenə özünün Telegram kanalları və ekspertlərini ortaya ataraq, əsassız ittihamlara başlayıb.

Belə ki, “Sepah Pasdaran” adlı teleqram kanalı iddia edib ki, Colaninin Azərbaycana səfərini Zəngəzurda baş verə biləcək hadisələrdən ayrı təhlil etmək mümkün deyil.

Bu azmış kimi kanal mmaraqlı bir nağıl da danışıb. Onların iddiasına görə, guya, Azərbaycanın Astara rayonunun 40 kəndindən əhalisi “qovulub”. “Orada ekstremist ünsürlərin məskunlaşması ilə bağlı məlumatlar narahatlıq doğurur”.

Ekspert Morteza Simiari isə “Mehr” Agentliyinə verdiyi açıqlamasında bildirib ki, Colani Türkiyənin nizamlayıcı siyasətlərinə əməl edib. “Çünki Dəməşq kifayət qədər sabitliyin olmaması, yerli və xarici aktorların çoxluğu səbəbindən keçid dövründə mərkəz nöqtəsidir. Colani amerikalıların regional laboratoriyasında genetik mutasiyaya məruz qalır və Dəməşq İslam cəmiyyətinə müqavimət göstərən normallaşmış müsəlman cəmiyyətinin simvoluna çevrilir. Bu brendinqin bir hissəsi Bakıda həyata keçirilir”.

Simari bununla da kifayətylənməyib və ikinci “quşu” buraxıb. O iddia edib ki, guya, “Colani terror qüvvələrini Dəməşqdən Qarabağ Dəştiyə köçürmək planını təsdiqləmək üçün Bakıya səfər edib”.

Amma iranlı ekspertin “ürəyi bununla da soyumayıb”. O daha da “dərinə” gedərək, məsələni İranın Xalq Mücahidlər Ordusuna qədər calamağa çalışıb, “Amerika və sionist komandanlıq mərkəzi Suriyadakı təkfirçi terrorçular ilə kəsişmə nöqtəsi Bakıda olan Albaniyadakı Xalq Mücahidlər Ordusu arasında konseptual ortaq nöqtə yaratmağa çalışır. Bunun əsas sübutu budur ki, XMO-nun yayınladığı televiziya verilişlərində Azərbaycan dilində də bölmə var”.

Simari daha sonra deyib: “Bəzi xəbərlər onu göstərir ki, XMO Bakıda ofisiə sahib olmaq və Azərbaycan şəbəkəsini genişləndirmək üçün yazışmalara başlayıb”.

Ondan fərqli olaraq digər ekspert Seyid Rza Sədr əl-Hüseyni İLNA Agentliyinə verdiyi açıqlamasında qeyd edib ki, Suriyanın müvəqqəti prezidentinin Azərbaycana səfəri Türkiyənin Suriya və onun hüdudlarından kənarda strategiyasını yenidən müəyyənləşdirmək səyləri çərçivəsində nəzərdən keçirilməlidir.

-O, Colaninin səfərini şişirtmək lazım olmadığını da qeüyd edib. “Həmçinin belə bir fikir irəli sürülüb ki, bu səfərin digər məqsədi Qafqazda enerji mənbələri və ya geosiyasi marşrutlarla mümkün əlaqələr yaratmaqdır. Bu spekulyasiyadır. Çünki Colani hazırda Suriyada heç bir rəsmi hökumətə rəhbərlik etmir. Odur ki, bu səfəri şişirtmək və Colaniyə dövlət və ya diplomatik status vermək real deyil. Onun Azərbaycana səfəri yalnız ilk addım ola bilər və Türkiyə onu özünə yaxın olan Özbəkistan və ya Türkmənistan kimi digər ölkələrə göndərmək niyyətindədir ki, regional səviyyədə bir növ proxy diplomatiya formalaşsın”.

P.S. Görünən odur ki, İran dayanmaq fikrindən uzaqdır. Hər vəchlə “qaşınmayan yerdən qan çıxarmağa” çalışır. Onların məntiqinə görə, Azərbaycan Tehrandan verilən direktivlə siyasi kursunu müəyyən etməli və addımlar atmalıdır. Sanki öz siyasətləri özlərini ağ günə çıxarıb.

Fərda Uğur