İran yeni bir tələb irəli sürdü

İran müharibəyə son qoymaq üçün yeni bir tələb irəli sürüb.

SİA xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Tehran Hörmüz boğazı üzərində suverenliyinin tanınmasını və gəmiçilik keçidlərinə rüsum tətbiq edilməsini tələb edir. Dünya neftinin və mayeləşdirilmiş təbii qazın təxminən beşdə birinin gündəlik keçdiyi boğaz, İranın hücumları səbəbindən gəmiçilik fəaliyyətini demək olar ki, dayandırıb və bu da qlobal enerji bazarlarında gərginliyə səbəb olub.

İran su yolunun təhlükəsizliyinə nəzarət etməyi, gəmilərə rüsum tətbiq etməyi və Amerika və İsrail gəmilərinin keçidini qadağan etməyi təklif edir.

Tehran uzun müddətdir ki, hücuma məruz qalacağı təqdirdə boğazı bağlamaqla hədələyib, lakin az adam bunun baş verəcəyini və ya qlobal ticarət axınlarını pozmaqda bu qədər təsirli olacağını gözləyirdi.

Nəticələrin miqyası, görünür, İranın ambisiyalarını genişləndirib. Yeni tələblər göstərir ki, Tehran bu təsir rıçağını daha davamlı bir şeyə çevirməyə çalışır.

Analitiklər deyirlər ki, İran Hörmüz boğazı strategiyasının uğurundan və qlobal iqtisadiyyatı nə qədər ucuz və asanlıqla girov saxlaya bilməsindən qismən təəccüblənib.

Adətən, Hörmüz boğazından gündə təxminən 20 milyon barel xam neft və neft məhsulları keçir ki, bu da təxminən 10 sözdə çox böyük xam neft daşıyıcısına (ÇXD) bərabərdir. Hər tanker üçün 2 milyon dollarlıq qiymətlə bu, təkcə xam neft üçün gündə təxminən 20 milyon dollar və ya ayda təxminən 600 milyon dollar deməkdir.

Əgər LNG tədarükü də daxil olsa, bu rəqəm ayda 800 milyon dollardan çoxa çata bilər ki, bu da İranın 2024-cü ildə aylıq neft ixracı gəlirinin təxminən 15%-20%-nə bərabərdir.

Daha əvvəl ABŞ-ın hərbi naziri Pit Heqset İranla müharibənin qarşıdakı günlərinin "həlledici " olacağını bildirmişdi. ABŞ öz şərtləri ilə İranla razılığa gəlməyə çalışır, lakin hərbi təzyiqi davam etdirməyə hazırdır.