Icma.az
close
up
RU
İranda başlanan münaqişə qlobal gübrə və kükürd ticarətinə necə təsir edib? Ekspert AÇIQLADI

İranda başlanan münaqişə qlobal gübrə və kükürd ticarətinə necə təsir edib? Ekspert AÇIQLADI

Icma.az xəbər verir, Avtosfer saytına əsaslanaraq.

Yaxın Şərqdə artan gərginlik və Hörmüz boğazı ətrafında yaranan blokada riski qlobal bazarlarda yalnız enerji sektoruna deyil, daha geniş miqyasda qida təhlükəsizliyinə də təsir edən ciddi narahatlıqlar yaradıb.

Avtosfer.az xəbər verir ki, nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev bu barədə sosial şəbəkə hesabında paylaşım edərək bildirib ki, mövcud vəziyyətin ən həssas tərəfi çox vaxt diqqətdən kənarda qalan gübrə istehsal zənciridir. Onun sözlərinə görə, qlobal gübrə ticarətinin təxminən dörddə-biri, kükürd ixracının isə yarısı məhz bu strateji dəniz marşrutundan asılıdır. Yaxın Şərqin dünya üzrə kükürd istehsalında əhəmiyyətli paya malik olması isə riski daha da artırır.

Ekspert qeyd edib ki, kükürdün fosfor turşusu və fosfat gübrələrinin istehsalında əsas rol oynaması bu zəncirin qırılması halında kənd təsərrüfatına birbaşa təsir göstərir. Artıq bəzi bazarlarda kükürd qiymətlərinin kəskin şəkildə, hətta 200 faizdən çox artdığı müşahidə olunur. Bununla yanaşı, alternativ marşrutların istifadəsi və sığorta xərclərinin yüksəlməsi logistika sahəsində əlavə yük yaradır. Limanlarda böyük həcmdə gübrənin ilişib qalması və Asiya ölkələrində bəzi zavodların istehsalı azaltması vəziyyətin təkcə qiymət artımı ilə məhdudlaşmadığını, real çatışmazlıq riskinin formalaşdığını göstərir.


Rauf Ağamirzəyev vurğulayıb ki, bu proses zəncirvari təsir yaradır. Təbii qazın bahalaşması ammonyak istehsalını çətinləşdirir, kükürd çatışmazlığı isə fosfor gübrələrinin istehsalını azaldır. Nəticədə gübrə qiymətləri artır, fermerlər daha az istifadə edir və bu da məhsuldarlığın aşağı düşməsinə gətirib çıxarır. Onun fikrincə, xüsusilə düyü kimi əsas ərzaq məhsulları bu prosesdən ciddi şəkildə təsirlənə bilər.

Ekspert əlavə edib ki, vəziyyəti mürəkkəbləşdirən digər amil enerji keçidi fonunda kükürdə olan tələbatın artmasıdır. Bu xammal yalnız kənd təsərrüfatında deyil, həm də elektrikli nəqliyyat vasitələrinin batareyalarında və yaşıl enerji infrastrukturu üçün vacib olan nikel emalında geniş istifadə olunur. Bu isə müxtəlif sektorlar arasında resurs rəqabətini gücləndirir.

Geosiyasi faktorların da təsiri böyükdür. Hörmüz boğazında təhlükəsizlik riskləri, hasilat siyasətləri və bəzi ölkələrin fosforu strateji resurs kimi qiymətləndirməsi vəziyyəti daha da həssas edir. 

Rauf Ağamirzəyevin fikrincə, bu artıq təkcə enerji deyil, eyni zamanda qida təhlükəsizliyi məsələsinə çevrilir.

O bildirib ki, qısa müddətdə gübrə və ərzaq qiymətlərində artım, xüsusilə Asiya bazarlarında tədarük problemləri müşahidə oluna bilər. Uzunmüddətli perspektivdə isə ölkələr tədarük zəncirlərini şaxələndirməyə, alternativ texnologiyalara investisiyaları artırmağa və resursların qorunması siyasətini gücləndirməyə məcbur qalacaqlar.
Ekspert sonda qeyd edib ki, bu böhran bir daha göstərir ki, qlobal qida təhlükəsizliyi yalnız torpaq və su ilə deyil, həm də kimyəvi xammalın əlçatanlığı və logistikanın sabitliyi ilə birbaşa bağlıdır. Enerji böhranı iqtisadiyyata təsir göstərirsə, gübrə böhranı daha geniş miqyasda insanların gündəlik həyatına təsir edir.

Eltac Zülfüqaroğlu

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:125
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 19 Mart 2026 14:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri