“İranın son addımı: Əraqçı Putindən nə istədi?“ “The Telegraph“

"Tehran Vaşinqtona cavabdan əvvəl Moskvanın dəstəyini və gizli danışıqlar platformasını axtarır..."

İran ABŞ-la mümkün razılaşma ərəfəsində Rusiyaya üz tutur və əsas mesajlarını birbaşa Vladimir Putin vasitəsilə çatdırmağa çalışır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Telegraph" nəşri yazıb.

Moskva - "təhlükəsiz danışıqlar meydanı"

İran rəhbərliyi Rusiyanı ABŞ-la bağlı həssas məsələlərin müzakirəsi üçün etibarlı platforma hesab edir. Məhz buna görə də ölkənin xarici işlər naziri Abbas Əraqçı Sankt-Peterburqda Putinlə görüş keçirib. Görüş zamanı Əraqçı Rusiya liderinə İran rəhbərliyindən şəxsi məktub təqdim edib.

Bu təmas Yaxın Şərqdə atəşkəs elan olunduqdan sonra ən mühüm diplomatik addımlardan biri sayılır. Tehran bu formatda həm mümkün güzəştləri müzakirə etmək, həm də məlumat sızması riskindən yayınmaq istəyir. Eyni zamanda İran vasitəçilərdən yan keçərək mesajlarını birbaşa həm Tehrana, həm də Vaşinqtona təsir imkanı olan fiqura çatdırmağa üstünlük verir.

Nüvə məsələsi və gizli güzəştlər

Məlumata görə, İran yeni danışıqlar mərhələsi üçün "şərtlər, təkliflər və qırmızı xətlər" paketini formalaşdırır. Buraya uranın zənginləşdirilməsi, beynəlxalq yoxlamalar və Hörmüz boğazının açılması kimi həssas mövzular daxildir. Bu məsələlər açıq müzakirəyə çıxarıldığı halda ölkə daxilində sərt reaksiyaya səbəb ola bilər. 

Buna görə də Tehran bu ideyaları dolayısı ilə Moskva vasitəsilə Donald Tramp administrasiyasına çatdırmağa çalışır. Ekspertlər qeyd edir ki, Putin bu baxımdan "ara kanal" rolunu oynaya bilər, yəni İranın birbaşa səsləndirə bilmədiyi təklifləri Vaşinqtona ötürə bilər.

Hərbi və siyasi gözləntilər

İran eyni zamanda Rusiyadan hərbi-texniki dəstək, xüsusilə də C-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin sürətləndirilməsini istəyir. ABŞ zərbələrindən sonra İranın hava müdafiəsində zəifliklər üzə çıxdığı üçün bu məsələ daha da aktuallaşıb.

Bununla yanaşı, Tehran Putindən Trampın danışıqlar üslubu ilə bağlı tövsiyələr də gözləyir. Moskva bu sahədə təcrübəli hesab olunur və Vaşinqtonun hansı güzəştlərə necə reaksiya verəcəyini daha yaxşı qiymətləndirə bilər.