İranın zəifləməsi Rusiyanın imkanlarını artıra bilər

İsrailin İran hədəflərinə güclü zərbələri beynəlxalq rezonansa səbəb olduqda, enerji cəbhəsində vəziyyət gözlənilmədən Rusiyanın xeyrinə dəyişə bilər.

Bizimyol.info xəbər verir ki, "Forbes"in yazdığına görə, Çinin Yaxın Şərqdən tədarükün sabitliyi ilə bağlı artan narahatlığı sayəsində Moskva münaqişədən əsas fayda qazanan ola bilər.

Nəşrin məlumatına əsasən, Pekin Yamal yarımadasını Çinlə birləşdirəcək, 1600 mil uzunluğunda olan irimiqyaslı “Sibirin Gücü – 2” Rusiya qaz kəmərinə növbəti dəfə maraq göstərib. Bu, Vladimir Putinin bu ilin payızında Çinə gözlənilən səfərinin əsas gündəm maddələrindən biridir.

Çinin artan marağının səbəbi yalnız regionun qeyri-sabitliyi ilə bağlı deyil, həm də Çinin Yaxın Şərqdən enerji asılılığı ilə əlaqədardır. Məlumatlara görə, Çin LNG idxalının təxminən 30%-i Fars Körfəzi ölkələrindən, xüsusilə Qətər və BƏƏ-dən alır.

Eyni zamanda, İranın neft ixracının təqribən 90%-i Çinə gedir - gündə təxminən 1,4 milyon barel. Buna görə də istənilən qeyri-sabitlik, xüsusilə Hörmüz boğazının bağlanma ehtimalı, Pekini ciddi şəkildə narahat edir.

Son münaqişə zamanı İran Hörmüz boğazını bağlamasa da, analitiklərə görə, bu addımın təhlükəsi Çin rəhbərliyini alternativ enerji mənbələri axtarmağa təşviq edib. Burada isə Ukraynada müharibə başlayandan sonra Avropa qaz bazarını itirmiş Rusiya əsas rol oynayır.

“Hərbi vəziyyətin qeyri-sabitliyi və gözlənilməzliyi Çin rəhbərliyinə göstərdi ki, quru boru kəmərləri ilə sabit tədarükün geosiyasi üstünlükləri var”, - deyə Karnegi Mərkəzindən ekspert Aleksandr Qabuyev qeyd edir. Onun fikrincə, Moskva yaranan boşluğu doldurmağa hazırdır.

Nəşrdə qeyd olunur ki, “Sibirin Gücü 2” qaz kəməri inşa edildikdə, bu, Rusiyanın Asiya enerji bazarındakı mövqeyini gücləndirəcək və Moskva ilə Pekini ABŞ-ın zəiflətmək istədiyi strateji tərəfdaşlığa daha da yaxınlaşdıracaq.

Hazırda fəaliyyət göstərən "Sibirin Gücü" qaz kəməri Çinin təbii qaz tələbatının təxminən 10%-ni qarşılayır və Rusiya da Çinə istehlak edilən bütün neftin təxminən 20%-ini təmin edir. Lakin layihənin həyata keçirilməsi üçün hələ ciddi maneələr mövcuddur. Əvvəllər tərəflər qazın qiyməti və mülkiyyət payı ilə bağlı razılığa gələ bilməmişdilər. Layihənin icra müddəti isə 5 il və ya daha çox uzana bilər.

Qadir, Bizimyol.info