İranla ABŞ arasında gizli razılıq Detallar bəlli olur

İranın AEBA-dakı nümayəndəsi Rza Nəcəfinin son açıqlaması diqqət çəkir. Beləki o, Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya və ABŞ-ın Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinin (AEBA) Rəhbərlər Şurasına təqdim etdiyi anti-İran qətnaməsinin siyasi motivli olduğunu diqqətə çatdırıb. İranın beynəlxalq qurumdakı təmsilçisi xəbərdarlıq edib ki, qətnamə təsdiq olunarsa, Tehranın reaksiyası sarsıdıcı olacaq.

İran sarsıdıcı cavab deyəndə nəyi nəzərdə tutur? Ümumiyyətlə, bu ölkələrdə İran arasında hansı növ gərginlik ola bilər?

Globalinfo.az-a danışan Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin sədri, politoloq Sədrəddin Soltan bildirib ki, Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) adından yayılan bəyanatlarda müəyyən ziddiyyətlər mövcuddur:

“Qurumun bəyanatlarının birində qeyd olunur ki, İranın nüvə laboratoriyaları yerin təxminən 1 km dərinliyində yerləşir və onları məhv etmək üçün ABŞ və İsrailin istifadəsində olan bombalar kifayət etmir. Digər tərəfdən isə deyilir ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı şəffaflıq təmin olunmur. İran tərəfi də buna qarşı müxtəlif müəmmalı açıqlamalar verir. İran rəsmilərinin bəyanatına görə, ölkə nüvə silahı əldə etməyə bir addım məsafədədir, 60 faiz səviyyəsində zənginləşdirilmiş uran əldə edilib və bu, qısa müddətdə 90 faizə çatdırıla bilər. İranda bir neçə yüz kiloqram zənginləşdirilmiş uran mövcuddur ki, bu miqdardan çoxsaylı nüvə başlıqları hazırlamaq mümkündür. Bu cür məlumatlar daha çox təzyiq xarakteri daşıyır və ABŞ-İran nümayəndə heyətləri arasında keçirilən görüşlərə təsir göstərmək məqsədi güdür”.

Sədrəddin Soltan

Həmçinin oxuyun:

Trampın sürpriz İran açıqlaması – Vaşinqtonla Tehran arasında nə baş verir?

Sədrəddin Soltan qeyd edib ki, beynəlxalq ictimaiyyət daha çox ABŞ-İran danışıqlarının gedişatına diqqət yetirməlidir:

“İyunun 15-də bu danışıqların 6-cı raundu keçiriləcək. Əgər ortada heç bir nəticə yoxdursa, niyə altı dəfə görüş keçirilsin? Deməli, tərəflər müəyyən mənada razılığa gəliblər. Danışıqlar davam edir və müxtəlif məsələlər müzakirə olunur. Ümumilikdə nə İran, nə də ABŞ üçün hərbi əməliyyatlar sərfəli hesab edilir. Hər iki tərəf regionda yumşaq güc siyasətinə üstünlük verir. Əgər İran İsrailə və ya ABŞ-ın regiondakı bazalarına zərbə endirərsə, ölkə daxilində hansı hadisələrin baş verəcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir. Bu, hazırkı rejim üçün ciddi çətinliklər yarada bilər. Beynəlxalq ictimaiyyət regionda gərginlik və böyük faciələr yaşanmasını istəmir, humanitar fəlakətə hazır deyil”.

Politoloq hesab edir ki, ABŞ və İran arasında münasibətlər danışıqlar yolu ilə tədricən yumşalacaq:

“Tehranın Qərblə gec-tez razılığa gələcəyi ehtimalı yüksəkdir. Bu barədə məlumatlar artıq yayılır. Hələ ki, danışıqlar dalana dirənməyib. İran rəsmiləri bununla bağlı dəfələrlə məlumat veriblər”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az