İş vaxtı, istirahət günləri və maaş necə dəyişəcək? AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi “Bakı şəhərində və ətraf ərazilərdə nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə dair 2025–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nda dövlət qurumları, təhsil və tibb müəssisələrinin iş rejiminin dəyişkən iş qrafikinə əsasən təşkil ediləcəyi qeyd edilib.

Sözügedən proqramı Ölkə.Az-a şərh edən əmək qanunvericiliyi üzrə ekspert Nüsrət Xəlilov bu adımı müsbət qiymətləndirib. O hesab edir ki, burada həm iş yerlərində fərqli qrafikin, həm də istirahət günlərinin vaxtının dəyişdirilməsindən söhbət gedə bilər:

"Bir neçə il öncə Bakı şəhərində tıxacın azaldılması istiqamətində müsbət təsir göstərə biləcək bir sıra məsələləri qeyd etmişdik. Onlardan biri də iş vaxtlarının dəyişkən şəkildə - məsələn, istirahət günləri fərqli günlərdə olması ilə bağlı idi.

Hazırda demək olar ki, bütün qurumlarda istirahət günləri şənbə və bazardır. Bu da ona gətirib çıxarır ki, həftəiçi sıxlıq həddindən çox olur. Ona görə də səhər saatlarında və iş gününün sonunda nəqliyyat sıx olur.

Dəyişkən iş qrafikinə keçməklə biz məsələn, işin səhər 8-də başlayıb axşamüstü 5-də və ya səhər saat 10-da başlayıb axşamüstü 7-də bitməsini tətbiq etməklə nəqliyyatın yükünü də bölüşdürə bilərik. 

Digər tərəfdən istirahət günlərinin fərqli günlər olaraq müəyyənləşdirilməsi məsələsi gündəmdədir. Onsuz da qanunvericilikdə müəyyən olunmayıb ki, istirahət günləri şənbə və bazar günləri olmalıdır. Qanunvericilik bizə deyir ki, bir qayda olaraq müəssisələrdə 5 günlük iş həftəsində 2 gün istirahət olmalıdır. İstirahət gününün hansı günlər olmasını işəgötürən özü müəyyənləşdirir. 

Düşünürəm ki, bunlar ən azından yaxın bir neçə il üçün nəqliyyatın yükünün azaldılmasına ciddi mənada təsir göstərəcək".

N.Xəlilov deyib ki, iş qrafikinin dəyişməsi maaşlara təsir etməyəcək:

"Bu dəyişikliyin işçilərin əmək fəaliyyətinə ciddi təsiri olmayacaq. Çünki qanuna əsasən, işçilər gündəlik 8 saatdan, həftəlik 40 saatdan çox çalışmamalıdırlar. Bu halda işçinin 09:00-18:00 ya da 10:00-19:00 saatları aralığında işləməsinin bir fərqi yoxdur. İş saatlarının dəyişdirilməsi o halda əməkhaqqına təsir edə bilər ki, qanunda müəyyən olunduğu kimi işçi 22:00-06:00 aralığında işləsin. Bu müddət gecə vaxtı hesab edilir və bu vaxta düşən işə görə də əlavə ödənişin olunması qanunvericiliyin tələbidir. Biz müəssisədəki iş rejimini 14:00-23:59 etsək, bu halda iş vaxtının müəyyən hissəsi gecə vaxtına düşəcəyi üçün əlavə ödəniş ediməlidir. Qalan hallarda isə bu fərq etməyəcək".

Ekspertin fikrincə istirahət günləri dəyişdirilərsə, bu, insanların digər işlərinin həll edilməsinə müsbət təsir edəcək:

"Normal olaraq həftəiçi işləyən insanlar səhhəti, ailə-məişət problemləri, sənəd işləri və s. ilə bağlı məsələləri həftəsonlarında həll edə bilmir. Həftəsonu ixtisaslı həkimlər işləmir deyə, insanlar tibbi xidmətindən yararlana bilmirlər. Tibb müəssisələrində bunun növbəli şəkildə tənzimlənməsi tıxacların azaldılması ilə yanaşı, həm də insanların problemlərinin həll edilməsinə müsbət təsir göstərə bilər. 

Biz 2025-2026-cı illərdə bu proqramın mərhələli şəkildə tətbiq olunacağını və faydalarını görə bilərik".

Billurə Yunus