İşinizi dəyişmisinizsə: “İlk 3 gün...” Psixoloq bilmədiklərinizi açıqladı

“Bəzi insanlar yeni işə başlayanda adaptasiya problemi yaşayırlar”. 

Bu sözləri psixoloq İlhamə Mustafayeva “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında deyib. O, bunun normal proses olduğunu bildirib: 

“Çünki bu, yeni mərhələyə keçməkdir. Yeni kollektivə, yeni insanlara və yeni iş metodlarına alışmaq bir qədər çətin ola bilir. Hətta iş eyni olsa belə, metodların fərqli olması mümkündür. Hər iş yerinin çalışma rejimi müxtəlif olur. 

İnsan psixologiyası bütün bunları müəyyən bir müddətdə öyrənməlidir. Ümumiyyətlə, adaptasiya müddəti 3 aydan 6 aya qədərdir. Bu müddət insana görə dəyişir. İnsan psixikası istənilən şəraitə adaptasiya ola bilir, ən pis şəraitə belə. 

Bu, sadəcə bizim beynimizin müdafiə mexanizmləri ilə bağlıdır. Bu, insanı qorumağa xidmət edir, Allahın insanı çox sevdiyinin göstəricisidir”. 

Ekspert qeyd edib ki, yeni iş yerində adaptasiya prosesini qəbul etməliyik: “Yeni işə başlayanda adaptasiya müddətinin vacib olduğunu dərk etməliyik. Həm fiziki, həm də psixoloji olaraq yeni şəraitə öyrəşmək üçün müəyyən bir müddət keçməlidir. İş saatı, ofisdə havalandırma və ya nahar vaxtı kimi nüanslar insanın psixologiyasına birbaşa təsir edir. 

Məsələn, əvvəl 6 saat və ya sərbəst qrafikdə işləyən biri yeni iş yerində 8 saat çalışmağa məcbur olanda, öyrəşməsi çətinləşir. Bəzi iş yerlərində bu müddət 10-12 saata qədər olur. Həmçinin, sadəcə müdirin dediyinin olduğu iş yerləri də işçiyə mənfi təsir edir. Üstəlik, bunlara fiziki olaraq da tab gətirmək çətindir”. Onun sözlərinə görə, belə vəziyyətə öyrəşməyən işçi özünü dəyərsiz hiss etməyə başlayır: 

“Əslində, onun orqanizm olaraq buna resursu çatmır. Bundan əlavə, işə gedərkən saatlarla tıxacda qalmaq, evə 2 saata gedib çatmaq kimi çətinliklər də əlavə yüklənməyə səbəb olur. Hesab edirəm ki, insan yeni işə gəldiyi gerçəkliyini qəbul etməli və adaptasiya prosesini keçməlidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu, bir növ yeni bir mərhələyə adlamaqdır. 

Ona görə də tələsmək lazım deyil. Kimlərsə əvvəlki işində çox uğurlu olduğu üçün adaptasiya problemi yaşamayacağını düşünür. Bu da yanlışdır. Belə olan halda insan özünü yükləyir. Yeni iş yerində özünü daha tez sübut etməyə çalışmaq üçün həddindən artıq çalışır. Nəticədə, daha çox enerji sərf etdiyi üçün bədən yorulur. Davamlı olaraq o enerjini sərf etmək mümkün deyil. Bu səbəbdən də həmin şəxs bir müddət sonra çökür. 

Belə problemlə üzləşməmək üçün tələsməməliyik”. Mütəxəssis diqqətə çatdırıb ki, bəzi insanlar hər şeyi bacaracaqlarını düşünürlər: 

“Lakin bu mümkün deyil. Eyni zamanda, kollektivə yeni gələnlərin bəziləri də başqalarının zehnini oxumağa başlayır. Kollektivin onun haqqında nə düşündüyünü bilmək istəyir. Buna görə də işə fokuslana bilmirlər. 

Bundan başqa, özgüvəni həddindən artıq dərəcədə aşağı və ya yuxarı olan insanların da iş yerinə alışması asan olmur. Ümumiyyətlə, psixoloji olaraq yeni iş yerinə alışmaq üçün zaman keçməlidir. İlk 3 gün çətin olur, 21-40 günə də artıq öyrəşir. Lakin psixikanın tam öyrəşməsi üçün isə minimum 3 aya ehtiyac var. Yəni burada insan psixologiyası mühüm rol oynayır”. 

Elmir Mustafa 
“Cebheinfo.az”
 

Açar sözlər: Yeni iş yeri adaptasiya psixoloq İlhamə Mustafayeva