İşıqforlarda dördüncü rəng: tıxacları azalda bilər?

Amerikalı tədqiqatçılar bu ideyanı kompüter modelləşdirməsindən istifadə edərək sınaqdan keçiriblər, lakin onun tətbiqi yol infrastrukturunun modernləşdirilməsini tələb edəcək.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, onlar avtonom nəqliyyat vasitələrinin iştirak etdiyi kəsişmələrdə hərəkətin əlaqələndirilməsinə kömək etmək üçün işıqforlarda dördüncü siqnalın - ağ rəngin - tətbiqini təklif ediblər. 

Tədqiqatçılar nəqliyyat vasitələrinin məlumat mübadiləsi apara və hərəkət qaydalarını əlaqələndirə biləcəyini və bununla da tıxacların azaldılmasını potensial olaraq təsəvvür edirlər. Lakin, bu ideya elmi bir konsepsiya olaraq qalır və onun tətbiqi yol infrastrukturunun modernləşdirilməsini tələb edəcək.

Niyə işıqforlarda dördüncü rəngə ehtiyacı var?

Şimali Karolina Universitetinin tədqiqatçıları tanış qırmızı, sarı və yaşıl işıqlara ağ rəng əlavə etməyi təklif ediblər. Bu, kəsişmədə hərəkəti əlaqələndirə bilən kifayət qədər muxtar nəqliyyat vasitəsi olduqda işə düşəcək.

Bu nəqliyyat vasitələri yerləri, sürətləri və planlaşdırılan marşrutları haqqında məlumat mübadiləsi apara biləcəklər. Bu məlumatlara əsasən, onlar kəsişmələrdən keçmə ardıcıllığını müəyyən edəcək və bu da potensial olaraq lazımsız dayanmaları azaldacaq.

Adi avtomobillərin sürücüləri üçün ağ işıq avtonom nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti əlaqələndirdiyini göstərəcək. Bu halda, sürücülər qarşıdakı nəqliyyat vasitəsinə etibar etməli olacaqlar: əgər hərəkətə başlasa, davam edə bilərlər, amma dayanarsa, gözləməli olacaqlar. Digər hallarda isə adi işıqforlar işləyəcək.

Yol ayrıcında gecikmələr 90 faizdən çox azaldıla bilər

Amerikalı alimlər təklif olunan sistemi kompüter simulyasiyalarından istifadə edərək sınaqdan keçiriblər. Onlar müxtəlif səviyyəli tıxacları və məlumat paylaşma texnologiyası ilə təchiz olunmuş nəqliyyat vasitələrinin sayını təhlil ediblər.

Simulyasiya nəticələrinə görə, müəyyən şərtlər altında yol ayrıcında gözləmə müddəti 90 faizdən çox azalıb. Lakin sistemin effektivliyi yol hərəkəti şəraitindən və avtonom nəqliyyat vasitələrinin sayından asılı olub. Buna görə də, bu nəticələr tıxacın bütün hallarda oxşar miqdarda azaldılacağı anlamına gəlmir.

Daha hamar nəqliyyatın yanacaq və enerji istehlakını da azaldacağı gözlənilir. Bu, dayanmaların, əyləclərin və təkrarlanan sürətlənmələrin sayının azalması ilə əlaqədardır.

Ağ işıqforun tətbiqi niyə çətin olacaq?

Yeni sistemin işləməsi üçün işıqforların nəqliyyat vasitələri ilə əlaqəsi olmalıdır. Bunun üçün müvafiq avadanlıqların quraşdırılması və bəzi yol infrastrukturunun modernləşdirilməsi tələb olunacaq ki, bu da xeyli xərclərə səbəb ola bilər.

Sürücü təlimi ayrı bir vəzifə olacaq. Yolda qarışıqlığın qarşısını almaq və yol istifadəçilərinin təhlükəsizliyini təhlükə altına qoymaq üçün yeni siqnalın dəqiq müəyyən edilmiş mənası olmalıdır.

Mümkün tətbiqdən əvvəl sistem real yollarda sınaqdan keçirilməli və müxtəlif şəraitdə yoxlanılmalıdır.

Azərbaycanda ağ işıqforlar görünəcəkmi?

Hazırda ağ işıqfor elmi bir konsepsiyadır, işıqforların yeni məcburi elementi deyil. Buna görə də, bu, artıq tətbiq olunmuş yol hərəkəti qaydalarında dəyişiklik deyil, gələcəkdə yol hərəkətinin təşkili üçün mümkün bir yoldur.

Bu ideyanın perspektivləri avtonom nəqliyyat vasitələrinin inkişafından və yol infrastrukturunun müvafiq texnologiyaların tətbiqinə hazırlığından asılı olacaq.