İspaniyada ən qədim Roma kitabxanası aşkar edildi

Fuente Alamodakı 10 nömrəli otağın əvvəllər düşünüldüyü kimi Mitra məbədi deyil, eramızın IV əsrində kitabxanaya çevrilmiş bir tikili olduğu iddia edilir.

Kulis.az xəbər verir ki, Kordova əyalətinin Puente Xenil qəsəbəsindəki Fuente Alamo arxeoloji ərazisi İberiya yarımadasında bu günə qədər aşkar edilmiş ən qədim kitabxanaya ev sahibliyi etmiş ola bilər.

Kordova və Qranada universitetlərindən olan tədqiqatçıların apardığı və "Journal of Mediterranean Archaeology" jurnalında dərc olunan araşdırma tikilinin Roma dövrünə aid erkən kitabxana kimi istifadə edildiyinə işarə edir.

Bu günə qədər Fuente Alamodakı 10 nömrəli otağın mənşəyi farslara gedib çıxan və daha sonra Roma panteonuna daxil edilən tanrı Mitraya həsr olunmuş ibadət məkanı olduğu düşünülürdü. Yaşayış yerinin tarixi eramızdan əvvəl I əsrdə inşa edilmiş termal kompleksinə gedib çıxır. Daha sonra tərk edilən tikili eramızın III əsri civarında villaya çevrilib. Tədqiqatçılar sözügedən otağın nə vaxtdan etibarən kitabxana kimi istifadə edilməyə başlandığını müəyyən edə bilməsələr də, tikilinin ən ehtişamlı dövrünün təxminən iki əsr davam etdiyini və VI əsrdəki dəyişikliyə qədər bu funksiyasını qoruyub saxlamış ola biləcəyini ehtimal edirlər.

Bu fərziyyəni yoxlamaq üçün qrup bir tikilinin memarlıq elementlərinin bir araya gəlmə formasını analiz etməyə yarayan "forma qrammatikası" üsulundan istifadə edib. Analizlər Fuente Alamodakı zalın planının Roma dövrü kitabxanaları ilə böyük ölçüdə üst-üstə düşdüyünü ortaya qoyub. Tikilidə absida, kitab rəflərinin yerləşdirilə biləcəyi düzbucaqlı taxçalar, yarımdairəvi taxçalar, podium və iş və ya saxlama məqsədilə istifadə edilmiş ola biləcək bitişik otaqlar mövcuddur.

Tədqiqatçılara görə, bu kəşf Roma memarlığında kitabxanalara xas çox sayda elementin eyni tikilidə bir araya gəlməsi səbəbindən böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu xüsusiyyətləri ilə Fuente Alamo təkcə İberiya yarımadasında bu günə qədər aşkar edilmiş ən qədim kitabxana namizədi olmaqla qalmır, həm də Roma imperiyasının ən qərbində yerləşən və ən yaxşı qorunub saxlanmış kitabxanalardan biri olmaq potensialını daşıyır.

Fuente Alamo haradadır?

Fuente Alamo — İspaniyanın Əndəlüs muxtar icmasına aid Kordova əyalətində, Puente Xenil qəsəbəsi yaxınlığında yerləşən mühüm arxeoloji ərazidir. Bu ərazi xüsusilə Roma dövrünə aid qədim villaları, termal kompleksləri və əla vəziyyətdə qorunub saxlanmış həndəsi, eləcə də fiqurlu mozaikaları ilə tanınır. Eramızdan əvvəl I əsrdən başlayaraq uzun əsrlər boyu yaşayış məskəni kimi istifadə olunan Fuente Alamo Roma imperiyasının İberiya yarımadasındakı mədəni, iqtisadi və sosial həyatını öyrənmək baxımından arxeoloqlar üçün böyük tarixi əhəmiyyətə malikdir.