İsrail hökuməti müharibənin başa çatmasında maraqlı deyil AÇIQLAMA

"ABŞ ilə İran arasında 7 iyuldan etibarən atəşkəs rejiminin yenidən pozulması tərəflər arasında imzalanmış memorandumun faktiki olaraq qüvvəsini itirdiyini göstərir. Hazırda hər iki tərəf bir-birini ittiham edir. ABŞ İranı Hörmüz boğazından keçən gəmilərə hücum etməkdə günahlandırır, İran isə əksinə, Vaşinqtonu razılaşmaları pozmaqda ittiham edir. Eyni zamanda informasiya müharibəsi də davam edir və tərəflər hadisələri öz maraqlarına uyğun şəkildə təqdim edirlər".

Bu barədə Redaktor.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Şakir Ağayev bildirdi. O vurğuladı ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ankarada səsləndirdiyi son bəyanatlar da gərginliyi daha da artırıb:

"O, İran rəhbərliyini sərt şəkildə tənqid edib və bu, münasibətlərin normallaşması ehtimalını daha da zəiflədib. Mövcud vəziyyət göstərir ki, tərəflərin memorandum çərçivəsində ortaq məxrəcə gəlməsi mümkün olmayıb. Bunun əsas səbəbi memorandumun 14 bəndi üzrə ciddi fikir ayrılıqlarının qalmasıdır. ABŞ nüvə proqramı məsələsinin artıq həll olunduğunu iddia etdiyi halda, İran nüvə məsələsinin ümumiyyətlə müzakirə predmeti olmadığını bildirir. Donmuş İran aktivlərinin taleyi, eləcə də Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən ödəniş alınması kimi məsələlərdə də tərəflərin mövqeləri tamamilə ziddiyyət təşkil edir. İran boğazdan istifadə edən gəmilərin ödəniş etməli olduğunu bəyan edir, ABŞ isə bunu qəbuledilməz hesab edir. Memorandumun icrası üçün müəyyən edilmiş 60 günlük müddət də məhz bu fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılmasına hesablanmışdı. Lakin proses nəticəsiz başa çatdı. Münaqişənin uzanmasında İsrail amili də mühüm rol oynayır. Xüsusilə Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətin müharibənin başa çatmasında maraqlı olmadığı görünür. İsrail Livandan qoşunlarını çıxarmayıb, Qəzza və Livanda hərbi əməliyyatları davam etdirir. İran da bunu memorandumun ruhuna zidd addım kimi qiymətləndirir. Netanyahu hökuməti üçün müharibənin davam etməsi siyasi baxımdan daha sərfəlidir. Çünki müharibənin bitməsi İsrail daxilində hakimiyyət üçün ciddi siyasi risklər yarada bilər".

Onun sözlərinə görə, bütün bunlar göstərir ki, tərəflər arasında razılaşdırıla bilməyən məsələlər razılaşdırılan məqamlardan daha çoxdur.

"Belə şəraitdə yaxın zamanda davamlı sülhün əldə olunacağına inanmaq çətindir. Müharibənin nə vaxt başa çatacağını isə hazırda heç kim dəqiq proqnozlaşdıra bilmir. Nə Donald Tramp, nə İran rəhbərliyi, nə də Çin, Rusiya, Türkiyə və digər regional oyunçular prosesin hansı mərhələdə yekunlaşacağını əvvəlcədən deyə bilirlər. Çünki həm ABŞ, həm də İran rəhbərliyi istənilən vaxt gözlənilməz qərarlar qəbul edə və yeni addımlar ata bilər. Yaxın dövrdə yalnız müvəqqəti atəşkəs və ya qısamüddətli fasilələrin mümkünlüyü istisna deyil. Donald Tramp İranın yenidən danışıqlar masasına qayıtmaq istədiyini bildirsə də, İran rəsmilərinin, o cümlədən parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın və SEPAH nümayəndələrinin açıqlamaları bunun əksini göstərir. Tehran bildirir ki, milli maraqları təmin olunmadan ABŞ ilə heç bir danışıq aparılmayacaq. Hörmüz boğazının açılması məsələsi də İranın tələblərinin yerinə yetirilməsindən asılı şərt kimi irəli sürülür. ABŞ-də qarşıdan gələn seçkilər də prosesə təsirsiz qalmaya bilər. Seçkiqabağı dövrdə Vaşinqton müvəqqəti atəşkəsə üstünlük verə, İran isə bundan qüvvələrini bərpa etmək üçün istifadə edə bilər. Buna baxmayaraq, hazırkı şəraitdə ABŞ ilə İran arasında, xüsusilə Donald Tramp administrasiyası dövründə yaxın zamanda hərtərəfli sülh sazişinin imzalanacağı inandırıcı görünmür", - deyə Şakir Ağayev yekunlaşdırdı.

NURİYYƏ