İsti vurması həyatınıza təhlükə yarada bilər ƏLAMƏTLƏRİ

Yay aylarında havanın həddindən artıq isti keçməsi orqanizmin normal istilik tənzimləmə mexanizmini poza bilər. Nəticədə istivurma adlanan təhlükəli vəziyyət yaranır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, vaxtında müdaxilə olunmadıqda istivurma həyati təhlükə yarada və daxili orqanların fəaliyyətinin pozulmasına səbəb ola bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, istivurma orqanizmin uzun müddət yüksək temperaturun təsiri altında qalması nəticəsində bədənin özünü soyuda bilməməsi ilə meydana çıxır. Bu hal əsasən uzun müddət günəş altında qalarkən, havasız və isti mühitdə olarkən və ya isti havada ağır fiziki iş gördükdə baş verir.

İstivurma günvurmadan fərqlənir. Günvurma əsasən günəş şüalarının birbaşa baş nahiyəsinə təsiri nəticəsində yaranır. İstivurma zamanı isə bütün bədən həddindən artıq qızır.

İstivurmanın əsas əlamətləri

İlk mərhələdə aşağıdakı simptomlar müşahidə oluna bilər:

bədən hərarətinin yüksəlməsi;

güclü zəiflik;

baş ağrısı;

başgicəllənmə;

ürəkbulanma;

dərinin qızarması;

həddindən artıq tərləmə və ya əksinə, dərinin quru olması.

Vəziyyət ağırlaşdıqda isə daha təhlükəli əlamətlər meydana çıxır:

bədən temperaturunun 40°C-dən yuxarı qalxması;

şüurun bulanması;

orientasiyanın pozulması;

sürətli ürək döyüntüsü;

qıcolmalar;

huşun itməsi.

Bu əlamətlər müşahidə olunarsa, tibbi yardım gecikdirilməməlidir.

Niyə istivurma təhlükəlidir?

Həkimlərin sözlərinə görə, istivurma sadəcə bədənin qızması deyil. Yüksək temperatur eyni vaxtda beyinə, ürəyə, ağciyərlərə, böyrəklərə, qaraciyərə, əzələlərə və həzm sisteminə zərər verə bilər. Müalicə gecikərsə, çoxsaylı orqan çatışmazlığı inkişaf edə və bu vəziyyət insan həyatı üçün ciddi təhlükə yarada bilər.

İlk yardım necə göstərilməlidir?

İstivurmaya məruz qalan şəxsə mümkün qədər tez kömək göstərmək vacibdir. Əvvəlcə onu kölgəyə, sərin və ya yaxşı havalandırılan yerə aparın. Dar geyimlərini boşaldın və ya çıxarın. Şəxs huşunu itirməyibsə, ona kiçik qurtumlarla sərin, lakin buz kimi olmayan su verin.

Bədəni yaş dəsmal, nəm parça və ya sərin kompreslərlə soyutmaq tövsiyə olunur. Lakin buzlu su istifadə etmək və ya bədəni buzla örtmək düzgün deyil. Bu, damarların kəskin daralmasına səbəb ola bilər. Əgər insan huşunu itiribsə, onu yan vəziyyətdə uzadın və nəfəs almasını nəzarətdə saxlayın.

Hansı hallarda təcili yardım çağırılmalıdır?

Aşağıdakı hallarda dərhal təcili tibbi yardım çağırmaq lazımdır:

bədən hərarəti çox yüksəkdirsə;

huş itkisi baş veribsə;

qıcolmalar müşahidə olunursa;

nəfəsalma və ya ürək döyüntüsündə ciddi dəyişiklik yaranıbsa;

vəziyyət qısa müddətdə yaxşılaşmırsa.

İstivurmadan necə qorunmaq olar?

İstivurma xüsusilə uşaqlar, yaşlı insanlar, hamilə qadınlar, xroniki xəstəlikləri olan şəxslər, həmçinin açıq havada çalışan və idmanla məşğul olan insanlar üçün daha təhlükəlidir.

Riski azaltmaq üçün mütəxəssislər aşağıdakı tövsiyələrə əməl etməyi məsləhət görürlər:

gün ərzində kifayət qədər su için;

açıq rəngli, nazik və təbii parçadan hazırlanmış geyimlər seçin;

günəşin ən güclü olduğu 11:00-17:00 saatlarında uzun müddət açıq havada qalmayın;

fiziki fəaliyyət zamanı tez-tez fasilə verin;

kölgədə və ya sərin məkanlarda dincəlməyə çalışın.

İsti havalarda sadə ehtiyat tədbirlərinə əməl etmək istivurma riskini əhəmiyyətli dərəcədə azalda və sağlamlığınızı qoruya bilər.