Karyera və ailə arasında SEÇİM ARAŞDIRMA

Karyera seçimi gələcəyə təsir edən ən mühüm qərarlardan biridir. Bu seçimi təsirləndirən bir çox amil mövcuddur. Bu amillərdən biri də ailənin təsiridir. Xüsusilə ilkin dövrlərdə ana-uşaq münasibətləri karyera seçiminə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir. Ana ilə uşaq arasındakı bağ, uşağın gələcək karyerasına birbaşa təsir göstərir.

Karyera seçimində ailə münasibətləri nə ifadə edir?

Əvvəlcə şəxsin psixoloji durumu aydınlaşdırılmalıdır. Yəni onun emosional vəziyyəti, hissləri və ümumi sağlamlıq durumu təhlil edilməlidir. Daha sonra isə şəxsin maraq sahələri və bacarıqları nəzərə alınmalıdır. İnsanların sağlam bir həyat tərzinə malik olub-olmaması ilkin mərhələdə dəyərləndirilməli olan məsələlərdəndir. Sonrakı mərhələdə karyera seçiminə təsir edən ailə münasibətləri araşdırılır.

Proses boyunca psixoloji durum niyə bu qədər vacib sayılır?

Şəxsin psixoloji durumu, əslində, karyera baxımından bir əsas olaraq qəbul edilə bilər. Ruhən və emosional cəhətdən sağlam olmayan bir insan, yüksək bacarıqlara sahib olsa belə, effektiv nəticə əldə edə bilmir. Dünyada bu vəziyyətdə olan çox sayda məşhur insan nümunəsi var.

Bu gün çox qadın həm işləyir, həm də ana olur. Yəni səhərdən axşama qədər işdə çalışır, evə gəlib uşaqla məşğul olur, yemək bişirir, ev yığışdırır, dərs etdirir. Onlar həm evin işlərini görür, həm də ailəsinə baxırlar. Bu, asan deyil.

İş və Ailə Arasında Qalmaq

İşləyən analar bəzən çox yorulur. İşdə rəhbərin gözləntiləri var, evdə isə övladın ehtiyacları. Ana çalışır ki, heç bir tərəfi yarımçıq qoymasın. Amma bu hər zaman mümkün olmur. Bəzən uşağına az vaxt ayırdığı üçün narahat olur, bəzən də işdə tam diqqətli ola bilmir.

Uşaqlar üçün nə deməkdir?

Bəziləri deyir ki, işləyən anaların uşaqları diqqətsiz qalır. Amma bu, hər zaman belə deyil. Əgər ana uşağı ilə vaxt keçirməyi bacarırsa, onun üçün həm ana, həm də gözəl nümunə olur. Belə uşaqlar çox vaxt daha müstəqil, bacarıqlı böyüyürlər.

Analara Dəstək Lazımdır

İşləyən analar təkbaşına hər şeyin öhdəsindən gəlməyə çalışır. Onlara kömək lazımdır:

• Dövlət uşaq baxçalarını əlçatan etməlidir.

• İş yerləri analara uyğun iş saatı təklif etməlidir.

• Ailələr, xüsusilə atalar, analara dəstək olmalıdır.

Anaların Psixoloji Durumu

Bəzən işləyən analar “uşağıma az vaxt ayırıram” deyə özünü günahkar hiss edir. Amma unutmamalıyıq: xoşbəxt və güclü ana – sağlam və xoşbəxt uşaq deməkdir. Ana işləməklə həm ailəsinə maddi dəstək verir, həm də övladına yaxşı nümunə olur.

Analar üçün rahat İş saatları – Sadə Təkliflər

Qısa iş günü

• Gündə 8 saat yox, məsələn 4–5 saat işləsin.

• Ana həm işini görsün, həm də uşağına vaxt ayıra bilsin.

Dəyişən saatlar

• Hər kəs eyni vaxtda işə getmək məcburiyyətində olmasın.

• Ana özü seçsin: məsələn, saat 9-da yox, 10-da işə başlasın.

• Beləliklə, uşağını məktəbə aparıb rahat işə çata bilir.

Ev şəraitində işləmək

• Ana evdən çıxmadan, kompüterlə, telefonla işini görə bilər.

• Uşaq evdədirsə, ona da nəzarət edə bilir.

• Bu, xüsusilə ofis işləri üçün çox rahatdır.

Həftədə az gün işləmək

• Hər gün yox, məsələn həftədə 3–4 gün işə getsin.

• Digər günlərdə həm dincəlsin, həm də uşaqla vaxt keçirsin.

Uşağa uyğun iş saatı

• Ana uşaqla eyni vaxtda işdən çıxa bilsin.

• Məsələn: uşaq bağçadan saat 5-də çıxırsa, ana da saat 15:30-da işdən ayrılsın.

Əlavə Dəstək Nə Ola Bilər?

• İş yerlərində uşaq otaqları yaradılsın.

• Doğuşdan sonra analara rahat iş rejimi verilsin (az saat, evdən işləmək və s.).

• Analara qarşı anlayış göstərilsin – çünki onlar həm işləyir, həm də ana kimi yorulmadan çalışırlar.

Ayşən Vəli