Keçmişin izləri əhəngdaşı divarlarda Nərimankənd mağaraları

Qobustan, 9 oktyabr, Gülay Nəzərova, AZƏRTAC

AZƏRTAC-ın “Mən turist olsaydım” rubrikası: Nərimankənd mağaraları

Qobustan rayonunda yerləşən Nərimankənd mağaraları Nərimankənd kəndində, Zəngi çayının sol sahilindədir. Ərazidə ümumilikdə 3 mağara mövcuddur: Peyğəmbər mağarası, Qaranlıq mağara və Qoşa mağara. Hər mağara 3-4 otaqdan ibarətdir.

Əhəngdaşı divarlar bir-birinə hamar keçidlərlə birləşən bir neçə otaq əmələ gətirəcək şəkildə oyulub. Mağaraların mənşəyi ilə bağlı bir neçə fərziyyə mövcuddur. Onlardan birinə görə, burada qədim insanlar yaşamış ola bilər. Digərinə görə, mağaralar müdafiə istehkamları kimi xidmət edib və insanlar burada sığınacaq tapıblar. Ən inandırıcı görünən fərziyyə dərvişlərlə bağlıdır. Ehtimal edilir ki, əvvəlcə təbii oyuqlar mövcud olub, sonradan isə onlar genişləndirilib və tənhalıqda mənəvi məşğələlər üçün uyğunlaşdırılıb.

Buradakı mağaralardan yerli sakinlər 1918-ci ilin mart-aprel qırğınları zamanı sığınacaq kimi istifadə ediblər. Daşnak-bolşevik qüvvələri kənddəki 433 evdən 198-ni yandırıb, canını qurtarmağa fürsət tapmayan 295 nəfəri qətlə yetiriblər. Əlacsız qalan kəndin əli silah tutan sakinləri uşaqları, qadınları, qocaları mağaralara yerləşdirməklə yurdlarının müdafiəsi üçün mübarizəyə qatılıblar. Bir sözlə, bu mağaralar ermənilərin 1918-ci ildəki hücumları zamanı kənd sakinlərinin köməyinə çatıb.

Bu gün mağaralar və onları əhatə edən mənzərələr həm təbiətin gözəlliyini, həm də tarixi sirrin möhtəşəm vəhdətini təşkil edərək, həm tədqiqatçıları, həm də tarixsevərləri özünə cəlb edir.