Icma.az
close
up
RU
Kəlbəcərin işğalı Azərbaycan tarixi üçün təkcə hərbi fəlakət deyildi

Kəlbəcərin işğalı Azərbaycan tarixi üçün təkcə hərbi fəlakət deyildi

Newscenter.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.


1990-cı illərin əvvəlləri Azərbaycan üçün son dərəcə ağır və sarsıdıcı bir dövr idi. Ermənistanın genişmiqyaslı hücumları nəticəsində Qarabağ bölgəsində baş verən hərbi əməliyyatlar tədricən Dağlıq Qarabağ ətrafı rayonlara da keçdi. Bunlardan ən faciəvi və ən strateji əhəmiyyətli hadisə isə 1993-cü il 2 aprel tarixində Kəlbəcər rayonunun Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğalı oldu. Bu işğal təkcə hərbi məğlubiyyət deyil, həm də on minlərlə günahsız insanın həyatını alt-üst edən humanitar fəlakət idi.
Kəlbəcər rayonunun diqqət çəkən özəlliyi ondan ibarət idi ki, o, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin tərkibinə daxil deyildi. Buna baxmayaraq, Ermənistan bu rayonu ələ keçirməklə həm hərbi, həm də siyasi mövqelərini genişləndirməyi qarşısına məqsəd qoymuşdu. 1993-cü ilin mart ayından etibarən rayon dörd istiqamətdən intensiv hücumlara məruz qaldı. Ermənistan ordusu ağır texnika, artilleriya və rus hərbi kontingentinin dəstəyi ilə hücum edərək Azərbaycan müdafiə xəttini yarmağa nail oldu.
Rayonun müdafiəsini əsasən 701-ci briqada və yerli özünümüdafiə dəstələri aparırdı. Lakin silah-sursat çatışmazlığı, çətin relyef, mühasirə təhlükəsi və komandir çatışmazlığı müdafiəni son dərəcə zəif etmişdi. Martın son günlərində Kəlbəcərin əsas yol bağlantıları düşmənin əlinə keçdi, nəticədə minlərlə mülki şəxs ağır hava şəraitində dağlara-Murovdağ istiqamətinə doğru qaçmağa məcbur oldu. Yüzlərlə insan soyuqdan, acından və vertolyotların vurulması nəticəsində həlak oldu.
İşğalın miqyası həm humanitar, həm də mədəni baxımdan dərin yaralar açdı. 511 dinc sakin qətlə yetirildi, 321 nəfər əsir və ya itkin düşdü, 53 mindən çox insan isə öz yurd-yuvasından didərgin salındı. Kəlbəcərdə 130 yaşayış məntəqəsi, yüzlərlə məktəb, mədəniyyət ocaqları, kitabxanalar, xəstəxanalar tamamilə dağıdıldı. Təbii ehtiyatlar-o cümlədən qızıl yataqları-qeyri-qanuni olaraq talan edildi. Rayonun iqtisadiyyatı və infrastrukturu nəzarətsiz şəkildə viran qoyuldu.
İşğal beynəlxalq aləmdə də ciddi rezonans doğurdu. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822 saylı qətnaməsi Ermənistan qoşunlarının Kəlbəcərdən dərhal çıxmasını tələb etsə də, bu çağırış uzun illər yerinə yetirilmədi. Yalnız 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsində əldə etdiyi Zəfər nəticəsində Ermənistan kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur oldu və 25 noyabr 2020-ci ildə Kəlbəcər rayonu Azərbaycana geri qaytarıldı. Beləliklə, 27 illik nisgil sona çatdı.
Kəlbəcərin işğalı Azərbaycan tarixi üçün təkcə hərbi bir fəlakət deyil, həmçinin milli yaddaşın silinməz ağrısıdır. Amma bütün ağrıların sonunda torpaqlarımızın yenidən qaytarılması göstərdi ki, haqq hər zaman öz sahibinə qayıdır. Bu gün Kəlbəcər azaddır-bu azadlıq uğrunda can verənlər isə xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq.
Rəvanə Kərimova, Nəsimi rayon gənci
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://newscenter.az
archiveBu xəbər 19 Noyabr 2025 19:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri