Icma.az
close
up
RU
Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Sonxeber.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Kosmos sonsuz bir boşluq kimi görünsə də, bu gün Yer ətrafındakı orbitdə saysız-hesabsız kosmik zibil parçaları dolaşır. Ömrünü başa vurmuş peyklər, parçalanmış kosmik gəmilər və müxtəlif zibil parçaları orbitdə toplanaraq həm astronavtlar, həm də yerüstü texnologiyalar üçün böyük bir təhlükə yaradır.

Son anda qarşısı alınan bir fəlakət

Qaynarinfo xəbər verir ki, 19 noyabr 2024-cü ildə NASA-dan verilən məlumata görə, Rusiyaya məxsus bir kosmik gəminin mühərriki Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın (ISS) mövqeyini dəyişdirib və onun yaxınlaşan kosmik zibil parçaları ilə toqquşmasının qarşısını alıb. Əgər bu müdaxilə edilməsəydi, fəlakət nəticəsində stansiyada olan astronavtların dərhal Yerə qayıtması tələb olunacaqdı.

Kessler sindromu nədir?

Kessler sindromu 1978-ci ildə amerikalı astrofizik Donald Kessler tərəfindən təklif edilən bir nəzəriyyədir. Bu sindroma görə, kosmosda baş verən bir toqquşma zəncirvari reaksiya yaradaraq orbitdəki digər obyektlərə zərər verə bilər. Bunun nəticəsində orbitdəki kosmik zibillərin sayı sürətlə artar və Yer orbitini demək olar ki, istifadəyə yararsız hala gətirər.

Bu vəziyyət peyklərin işini dayandırar, kosmik tədqiqatları çətinləşdirər və hətta gündəlik həyatımız üçün zəruri olan GPS, televiziya yayımı və internet kimi xidmətlərə ciddi təsir göstərə bilər.

Böhranın artması

Hazırda orbitdə 47.000-dən çox obyekt izlənilir, lakin bir tennis topundan kiçik olan parçaları izləmək mümkün deyil. NASA-nın məlumatına görə, kiçik bir boya parçası belə yüksək sürətinə görə metalları deşib keçə bilər.

Ən son böyük kosmik toqquşma 2009-cu ildə baş verib. Rusiyanın ölü "Kosmos-2251" peyki ilə ABŞ-ın aktiv "Iridium-33" peyki toqquşaraq minlərlə zibil parçaları yaratmışdı.

Kosmik zibillərin təsirləri

* Astronavtların təhlükəsizliyi: ISS və digər kosmik stansiyalar orbitdəki zibillərlə toqquşma riski ilə üz-üzədir.
* Yer üzündəki xidmətlər: GPS, hava proqnozu, internet və televiziya kimi texnologiyalar orbitdəki peyklərin zədələnməsi nəticəsində fəaliyyətini dayandıra bilər.
* Gələcək nəsillərə təsir: Alçaq Yer orbitindəki zibillər atmosferin qalığını istifadə edərək zamanla təmizlənə bilər. Lakin daha yüksək orbitlərdə zibillərin təbii yollarla aradan qalxması əsrlər və ya min illər çəkə bilər.

Həll yolları

* Təmizləmə texnologiyaları: Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) tərəfindən hazırlanmış ADEO adlı xüsusi yelkən, istifadəsiz qalan peykləri atmosferə çəkərək yanmalarını təmin edir.
* Tənzimləmə və qaydalar: BMT tərəfindən qəbul edilən Gələcək Paktı ölkələri kosmik zibilin idarə olunması və məsuliyyətlə davranmağa çağırır.

Nəticə: Nə etməliyik?

Kessler sindromu bir nəzəriyyə olsa da, kosmosdakı zibillər artıq real bir problemə çevrilib. Həm texnologiya sahəsində inkişaflara, həm də beynəlxalq əməkdaşlıqlara ehtiyac var. Kosmosdakı böhranı həll etmək üçün qlobal səylər göstərilməli və məsuliyyətli yanaşma tətbiq olunmalıdır.


Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://sonxeber.az
archiveBu xəbər 06 Yanvar 2025 23:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see313

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see301

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see297

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see293

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see293

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see289

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see280

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see277

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see272

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see249

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see246

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see242

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see240

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see240

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see235

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see229

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see228

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see226

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see224
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri