Icma.az
close
up
RU
Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Sonxeber.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Kessler sindromu: Bütün dünyanı təhdid edən kosmik zibil böhranı

Kosmos sonsuz bir boşluq kimi görünsə də, bu gün Yer ətrafındakı orbitdə saysız-hesabsız kosmik zibil parçaları dolaşır. Ömrünü başa vurmuş peyklər, parçalanmış kosmik gəmilər və müxtəlif zibil parçaları orbitdə toplanaraq həm astronavtlar, həm də yerüstü texnologiyalar üçün böyük bir təhlükə yaradır.

Son anda qarşısı alınan bir fəlakət

Qaynarinfo xəbər verir ki, 19 noyabr 2024-cü ildə NASA-dan verilən məlumata görə, Rusiyaya məxsus bir kosmik gəminin mühərriki Beynəlxalq Kosmik Stansiyanın (ISS) mövqeyini dəyişdirib və onun yaxınlaşan kosmik zibil parçaları ilə toqquşmasının qarşısını alıb. Əgər bu müdaxilə edilməsəydi, fəlakət nəticəsində stansiyada olan astronavtların dərhal Yerə qayıtması tələb olunacaqdı.

Kessler sindromu nədir?

Kessler sindromu 1978-ci ildə amerikalı astrofizik Donald Kessler tərəfindən təklif edilən bir nəzəriyyədir. Bu sindroma görə, kosmosda baş verən bir toqquşma zəncirvari reaksiya yaradaraq orbitdəki digər obyektlərə zərər verə bilər. Bunun nəticəsində orbitdəki kosmik zibillərin sayı sürətlə artar və Yer orbitini demək olar ki, istifadəyə yararsız hala gətirər.

Bu vəziyyət peyklərin işini dayandırar, kosmik tədqiqatları çətinləşdirər və hətta gündəlik həyatımız üçün zəruri olan GPS, televiziya yayımı və internet kimi xidmətlərə ciddi təsir göstərə bilər.

Böhranın artması

Hazırda orbitdə 47.000-dən çox obyekt izlənilir, lakin bir tennis topundan kiçik olan parçaları izləmək mümkün deyil. NASA-nın məlumatına görə, kiçik bir boya parçası belə yüksək sürətinə görə metalları deşib keçə bilər.

Ən son böyük kosmik toqquşma 2009-cu ildə baş verib. Rusiyanın ölü "Kosmos-2251" peyki ilə ABŞ-ın aktiv "Iridium-33" peyki toqquşaraq minlərlə zibil parçaları yaratmışdı.

Kosmik zibillərin təsirləri

* Astronavtların təhlükəsizliyi: ISS və digər kosmik stansiyalar orbitdəki zibillərlə toqquşma riski ilə üz-üzədir.
* Yer üzündəki xidmətlər: GPS, hava proqnozu, internet və televiziya kimi texnologiyalar orbitdəki peyklərin zədələnməsi nəticəsində fəaliyyətini dayandıra bilər.
* Gələcək nəsillərə təsir: Alçaq Yer orbitindəki zibillər atmosferin qalığını istifadə edərək zamanla təmizlənə bilər. Lakin daha yüksək orbitlərdə zibillərin təbii yollarla aradan qalxması əsrlər və ya min illər çəkə bilər.

Həll yolları

* Təmizləmə texnologiyaları: Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) tərəfindən hazırlanmış ADEO adlı xüsusi yelkən, istifadəsiz qalan peykləri atmosferə çəkərək yanmalarını təmin edir.
* Tənzimləmə və qaydalar: BMT tərəfindən qəbul edilən Gələcək Paktı ölkələri kosmik zibilin idarə olunması və məsuliyyətlə davranmağa çağırır.

Nəticə: Nə etməliyik?

Kessler sindromu bir nəzəriyyə olsa da, kosmosdakı zibillər artıq real bir problemə çevrilib. Həm texnologiya sahəsində inkişaflara, həm də beynəlxalq əməkdaşlıqlara ehtiyac var. Kosmosdakı böhranı həll etmək üçün qlobal səylər göstərilməli və məsuliyyətli yanaşma tətbiq olunmalıdır.


Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:255
embedMənbə:https://sonxeber.az
archiveBu xəbər 06 Yanvar 2025 23:22 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri