KİÇİK marketlərə böyük ZƏRBƏ Çıxış yolu NƏ?

Son vaxtlar supermarket şəbəkələrinin sürətlə genişlənməsi, yeni filialların açılması və kiçik marketlərin bağlanması ilə bağlı xəbərlər diqqət çəkir. Proses səssiz getsə də, əslində, bu, ölkə iqtisadiyyatında ciddi dəyişim göstəricisidir. Vaxtilə hər məhəllənin özünü qarışıq mallar mağazası vardı.

Nisyə yazdırmaq, satıcı ilə tanışlıq, yaxınlıq üstünlük sayılırdı. İndi isə supermarketlər endirim kampaniyaları, geniş çeşid, kartla ödəniş və 24 saat xidmətlə insanları özünə çəkir. Nəticədə kiçik sahibkar rəqabətdə geri qalır.

Əsas məsələ təkcə alış-veriş deyil. Bu dəyişiklik minlərlə kiçik ailə biznesinə təsir edir.

Cebheinfo.az-ın araşdırmasına görə, bir məhəllə marketi bağlananda təkcə obyekt yox, bir ailənin gəliri də azalır. Eyni zamanda, supermarket şəbəkələri bazarda qiymətləri və tədarük sistemini müəyyən etməyə başlayır. Digər tərəfdən, supermarket şəbəkələrinin artması müasir ticarət sisteminin formalaşması deməkdir. Vergi ödəyicilərinin uçotu, məhsul nəzarəti, daha rahat xidmət kimi üstünlüklər də var. Yəni, prosesin həm müsbət, həm mənfi tərəfləri mövcuddur.

Bəzi ekspertlər hesab edir ki, gələcəkdə kiçik marketlər tam olaraq yox olmayacaq, amma format dəyişəcək. Onlar ya xüsusi məhsullar satacaq, ya da xidmət üstünlüyü yaradacaq.

İqtisadçı Eyyub Kərimli Musavat.com-a açıqlamasında məhəllə marketlərinin tam sıradan çıxmayacağını söylədi. Onun sözlərinə görə, bu marketləri kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri sayılır:

“Hesab edirəm ki, zaman dəyişir. İstehlakçıların zövqləri dəyişib, ölkədə bu sahədə rəqabət mühiti genişlənib. Şəbəkə marketlərinin filiallarının artması da bu rəqabətə təsirini göstərir. Əlbəttə, bu rəqabətə tab gətirmək üçün ciddi yeniliklər gətirilməli, xidmət keyfiyyəti artırılmalı, uyğun qiymət siyasəti həyata keçirilməlidir. Yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşmaq lazımdır – sanitar qaydalara riayət edilməli, satılan məhsulların keyfiyyəti artırılmalıdır. Azad rəqabət şəraitində ciddi rəqabət yarada biləcək sahibkarlar fəaliyyətlərini davam etdirə biləcəklər”.

İqtisadçının fikrincə, bu cür təmərküzləşmələr digər sahələrdə də müşahidə olunur:

“İctimai iaşə obyektlərində də, xidmət sahələrində də bu hala rast gəlinir. Çünki ölkə inkişaf edir. İqtisadiyyatın inkişafı ilə yanaşma dəyişir. İstehlakçılar daha keyfiyyətli, uyğun qiymətli xidmət sahələrindən istifadəyə üstünlük verirlər. Bu da sahibkarlar qarşısında yeni, ciddi tələblər qoyur. Bu tələbləri qarşılayan sahibkarlar rəqabətdə üstünlük əldə edə bilirlər”.