Kişi və qadın fərqi: Beyində özünü belə göstərir

"Science" jurnalında dərc olunmuş yeni bir araşdırma göstərib ki, kişilər və qadınlar arasında bioloji fərqlər beynin müxtəlif bölgələrində gen aktivliyi səviyyəsində özünü göstərir. 

Bu isə nevroloji və psixiatrik xəstəliklərə müxtəlif meyillərlə əlaqələndirilə bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqat 30 donordan toplanan altı beyin qabığı bölgəsindən əldə edilən bir milyondan çox hüceyrə nüvəsinin yüksək dəqiqlikli təhlilinə əsaslanır. 

Tədqiqatçılar hansı genlərin müəyyən hüceyrə növlərində aktiv olduğunu və onların fəaliyyətinin kişilər və qadınlar arasında necə fərqləndiyini müəyyən etməyə imkan verən tək hüceyrəli RNT ardıcıllığından istifadə ediblər.

Tədqiqat ABŞ Milli Ruh Sağlamlığı İnstitutu və ABŞ Milli Yaşlanma İnstitutunun mütəxəssislərinin iştirakı ilə aparılıb və onlar beyində genetik aktivlikdəki fərqlərin ətraflı xəritəsini yaradıblar.

Təhlil kişi və qadın beyinləri arasında ifadə səviyyələrində fərqlər göstərən 3000-dən çox gen müəyyən edib. Bu fərqlər bərabər paylanmayıb: onlar neyronlar və qlial hüceyrələr də daxil olmaqla, müəyyən beyin bölgələrindən və hüceyrə növlərindən asılıdır.

Alimlər qeyd edirlər ki, bu genlərin bəziləri əvvəllər Alzheimer, şizofreniya, diqqət çatışmazlığı hiperaktivlik pozğunluğu və əhval pozğunluqları kimi xəstəliklərlə əlaqəli olanlarla üst-üstə düşür. Bu, bəzi beyin xəstəliklərinin kişilərdə və ya qadınlarda daha çox rast gəlinməsinin qismən izahı ola bilər.

Müəyyən edilmiş fərqlərə baxmayaraq, onların nisbətən incə olduğu və kişi və qadın beyinləri arasındakı fundamental fərqləri müəyyən etmədiyi vurğulanır. Bununla belə, onlar xəstəlik risklərinin necə inkişaf etdiyinə və bədənin onlara necə reaksiya verdiyinə təsir göstərə bilər.

Tədqiqatçılar, həmçinin qeyd edirlər ki, bu fərqlərin əhəmiyyətli bir hissəsi cinsi hormonlar və cinsi xromosom genləri tərəfindən tənzimlənə bilər, baxmayaraq ki, dəqiq mexanizmlər sonrakı tədqiqatların mövzusu olaraq qalır.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, tapıntılar fərdiləşdirilmiş tibbin inkişafı üçün vacibdir, çünki bioloji cinsi nəzərə almaq beyin xəstəliklərinin diaqnozu və müalicəsinin dəqiqliyini artıra bilər.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin