Kitab oxumaq niyə yenidən dəbə düşür?

Telefon, sosial şəbəkələr və qısa videolar gün ərzində diqqətimizi dəfələrlə bölür. Buna baxmayaraq, kitab oxumaq vərdişi tamamilə yox olmayıb. Əksinə, son illərdə elektron və audiokitabların yayılması oxumağın formasını dəyişib.

Pew Research Center-in 2025-ci ildə ABŞ-da apardığı araşdırmaya görə, böyüklərin 75 faizi son 12 ay ərzində ən azı bir kitabın hamısını və ya bir hissəsini oxuduğunu bildirib. Fiziki kitab hələ də üstün mövqedədir: respondentlərin 64 faizi çap kitabı oxuyub, 31 faizi elektron kitab, 26 faizi isə audiokitab dinləyib.

Kitabın əsas üstünlüyü diqqətdir

Kitab oxumaqla bağlı əsas məsələ yalnız məlumat toplamaq deyil. Uzun mətn üzərində qalmaq insanı bir mövzuya daha uzun müddət diqqət yetirməyə məcbur edir.

Sosial şəbəkələrdə isə istifadəçi saniyələr ərzində bir mövzudan digərinə keçir. Xəbər, video, reklam və başqa paylaşım ard-arda gəlir. Kitab oxuyarkən isə hadisənin, fikrin və süjetin ardıcıllığını izləmək lazımdır.

Bu səbəbdən kitab xüsusilə informasiya bolluğu dövründə diqqəti qorumaq üçün fərqli bir vasitəyə çevrilir.

Çap kitabı niyə hələ də yaşayır?

Texnologiyanın inkişafına baxmayaraq, elektron kitab çap kitabını tam əvəz etməyib. Pew araşdırması göstərir ki, 2025-ci ildə ABŞ-da çap kitabı oxuyanların payı elektron kitab oxuyanlardan iki dəfədən çox olub.

Bunun səbəblərindən biri kitabın fiziki obyekt kimi yaratdığı hissdir. Kağız, səhifələrin çevrilməsi və kitabın əl altında olması bəzi oxucular üçün rəqəmsal ekrandan daha rahatdır.

Digər tərəfdən, elektron kitabın üstünlüyü daşınma rahatlığıdır. Bir telefonda və ya elektron oxuyucuda yüzlərlə kitab saxlamaq mümkündür. Audiokitab isə oxumağa vaxt tapmayan insanlara yolda, gəzinti zamanı və ya gündəlik işlər arasında kitab dinləmək imkanı verir.

Gündə neçə səhifə oxumaq lazımdır?

Bunun universal cavabı yoxdur. Gündə 10-15 səhifə ilə başlayan insan belə bir neçə ay ərzində bir neçə kitab bitirə bilər.

Əsas məsələ sürət deyil, davamlılıqdır.

Kitab oxumağı vərdişə çevirmək istəyənlər üçün ən sadə üsullardan biri hər gün müəyyən vaxtı yalnız buna ayırmaqdır. Məsələn, yatmazdan əvvəl 20 dəqiqə telefon əvəzinə kitab oxumaq.

Texnologiya kitabı yox etməyib. Sadəcə onun formasını dəyişib. Əsas dəyişməyən isə oxumağın özüdür.

AzPost.az