Kosmosda 8,5 milyard illik meduza qalaktikası aşkar edildi

Alimlər Ceyms Vebb Kosmik Teleskopunun məlumatlarından istifadə edərək, indiyə qədər müşahidə olunan ən uzaq "meduza qalaktikalarından" birini aşkar etdiklərini açıqlayıblar. Bu kəşf qalaktikaların təkamülünə dair bildiklərimizi dəyişə bilər.

Milli.Az xəbər verir ki, Kanadanın Vaterlo Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən edilən bu kəşfin nəticələri nüfuzlu Astrophysical Journal jurnalında dərc olunub. Tədqiqat qrupu dərin kosmos müşahidələrini analiz edərkən bu qeyri-adi qalaktikaya rast gəlib.

Meduza qalaktikaları adlarını arxalarında uzanan və meduzanın qollarına (təmas qollarına) bənzəyən uzun qaz axınlarından alırlar.

Bu qalaktikalar çox isti qazla dolu olan sıx qalaktika qrupları daxilində yüksək sürətlə hərəkət edirlər. Hərəkət zamanı ətrafdakı qaz bir külək effekti yaradaraq qalaktikadan maddəni qopardır və arxasında uzun qaz şleyfləri buraxır. Astronomiyada bu proses "ram-pressure stripping" (təzyiqlə qaz qoparma) adlanır.

Yeni kəşf edilən qalaktikanın işığının Yer kürəsinə çatması təxminən 8,5 milyard il çəkib. Bu o deməkdir ki, astronomlar bu qalaktikanı kainatın hələ çox gənc olduğu dövrdəki halı ilə görürlər. Kəşf kosmosun ən çox öyrənilən bölgələrindən biri olan COSMOS sahəsində edilib.

Qalaktikanın əsas quruluşu disk şəklindədir və kifayət qədər tipik görünür. Lakin onu fərqləndirən cəhət arxasındakı qaz axınları boyunca görünən parlaq mavi topalardır.

Bu parlaq nöqtələrin çox gənc ulduzlardan ibarət olduğu müəyyən edilib.

Ulduzların yaşları göstərir ki, onlar qalaktikanın gövdəsində deyil, qoparılan qazların içində, yəni "quyruqda" yaranıblar.

Bu kəşf sübut edir ki, hələ 8,5 milyard il əvvəl də qalaktika qrupları qalaktikaların qazını qopara biləcək qədər sıx və sərt mühitə malik imişlər. Əvvəllər alimlər hesab edirdilər ki, o dövrdə qalaktika qrupları hələ bu qədər güclü təsirə malik deyildilər.

Vaterlo Astrofizika Mərkəzindən Dr. İan Roberts bildirib ki, bu tapıntı bu gün gördüyümüz bir çox "ölü qalaktikanın" necə yarandığını anlamağa kömək edəcək. Tədqiqat qrupu bu kəşfi daha dərindən araşdırmaq üçün James Webb teleskopu ilə əlavə müşahidə vaxtı tələb edib.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az