Icma.az
close
up
RU
Kosmosda onilliklər: Ən qədim süni peyk hələ də orbitdə fırlanır

Kosmosda onilliklər: Ən qədim süni peyk hələ də orbitdə fırlanır

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

1958-ci ildə orbitə buraxılan ABŞ-ın "Vanguard 1” peyki bu gün də Yer ətrafında dövr etməyə davam edir. O, çoxdan siqnal ötürməyi dayandırsa da, alimlər onu Yerə qaytarmaq imkanını nəzərdən keçirirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Slash Gear” nəşrinin yazdığına görə, "Vanguard 1” 17 mart 1958-ci ildə orbitə buraxılıb və altı onillikdən artıq müddət keçməsinə baxmayaraq, hələ də orbitdən çıxmayıb.

Peyk ABŞ-ın ikinci uğurlu kosmik aparatı olub və Beynəlxalq Geofizika İli çərçivəsində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Tədqiqat Laboratoriyası tərəfindən hazırlanıb. Həmin proqram Yerin öyrənilməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı beynəlxalq elmi təşəbbüs idi.


"Vanguard 1”in əsas missiyası Yer atmosferini və kosmik mühitin peyklərə təsirini araşdırmaq idi. Bundan başqa, aparat tarixə enerji mənbəyi kimi günəş panellərindən istifadə edən ilk orbital peyk kimi düşüb.

Peykin əsas batareyaları buraxılışdan sonra cəmi 20 gün işləyib. Lakin günəş panelləri avadanlığı 1964-cü ilədək enerji ilə təmin edib. Bu uğur həm ABŞ-ın kosmik proqramı, həm də günəş enerjisi texnologiyalarının inkişafı üçün mühüm mərhələ hesab olunur.

Niyə hələ də Yerə düşməyib?

Əvvəlcə alimlər hesab edirdilər ki, "Vanguard 1” min illərlə orbitdə qala bilər.

Sonradan kosmik mühit və atmosfer müqavimətinin təsiri ilə bağlı modellər dəqiqləşdirildikdən sonra bu proqnoz yenilənib. Hazırda peykin təxminən daha 240 il orbitdə qalacağı hesab edilir.

Aparat uzun müddətdir heç bir məlumat ötürməsə də, alimlər üçün hələ də qiymətli tədqiqat obyektidir. Çünki o, kosmik radiasiyanın və uzunmüddətli orbital fəaliyyətin süni konstruksiyalara təsirini öyrənməyə imkan verir.


Alimlər peyki Yerə qaytarmaq istəyirlər

Mütəxəssislər artıq bir neçə ildir ki, "Vanguard 1”in Yerə qaytarılması imkanını müzakirə edirlər.

İlk mərhələdə peykin texniki vəziyyətini qiymətləndirmək üçün onun ətraflı görüntülərinin əldə edilməsi planlaşdırılır. Əgər bu mümkün olarsa, aparat daha aşağı orbitə endirilə, daha sonra isə Yerə və ya əvvəlcə Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya çatdırıla bilər.

Alimlər peyk Yerə qaytarıldıqdan sonra onun materiallarının və konstruksiyasının 65 ildən artıq açıq kosmos şəraitində necə dəyişdiyini araşdırmaq niyyətindədirlər.

Lakin elmi marağa baxmayaraq, layihə hələ də rəsmi təsdiq almayıb.

Layihənin həyata keçirilməsi üçün NASA-nın və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Tədqiqat Laboratoriyasının razılığı tələb olunur. Bundan əlavə, ciddi texniki çətinliklər də mövcuddur: peyk öz oxu ətrafında fırlanmağa davam edir, kövrək antenaya malikdir və onu təhlükəsiz şəkildə tutmaq üçün hələlik uyğun texnologiya mövcud deyil.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 İyul 2026 13:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri