Icma.az
close
up
RU
Kosmosda onilliklər: Ən qədim süni peyk hələ də orbitdə fırlanır

Kosmosda onilliklər: Ən qədim süni peyk hələ də orbitdə fırlanır

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

1958-ci ildə orbitə buraxılan ABŞ-ın "Vanguard 1” peyki bu gün də Yer ətrafında dövr etməyə davam edir. O, çoxdan siqnal ötürməyi dayandırsa da, alimlər onu Yerə qaytarmaq imkanını nəzərdən keçirirlər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Slash Gear” nəşrinin yazdığına görə, "Vanguard 1” 17 mart 1958-ci ildə orbitə buraxılıb və altı onillikdən artıq müddət keçməsinə baxmayaraq, hələ də orbitdən çıxmayıb.

Peyk ABŞ-ın ikinci uğurlu kosmik aparatı olub və Beynəlxalq Geofizika İli çərçivəsində ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Tədqiqat Laboratoriyası tərəfindən hazırlanıb. Həmin proqram Yerin öyrənilməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı beynəlxalq elmi təşəbbüs idi.


"Vanguard 1”in əsas missiyası Yer atmosferini və kosmik mühitin peyklərə təsirini araşdırmaq idi. Bundan başqa, aparat tarixə enerji mənbəyi kimi günəş panellərindən istifadə edən ilk orbital peyk kimi düşüb.

Peykin əsas batareyaları buraxılışdan sonra cəmi 20 gün işləyib. Lakin günəş panelləri avadanlığı 1964-cü ilədək enerji ilə təmin edib. Bu uğur həm ABŞ-ın kosmik proqramı, həm də günəş enerjisi texnologiyalarının inkişafı üçün mühüm mərhələ hesab olunur.

Niyə hələ də Yerə düşməyib?

Əvvəlcə alimlər hesab edirdilər ki, "Vanguard 1” min illərlə orbitdə qala bilər.

Sonradan kosmik mühit və atmosfer müqavimətinin təsiri ilə bağlı modellər dəqiqləşdirildikdən sonra bu proqnoz yenilənib. Hazırda peykin təxminən daha 240 il orbitdə qalacağı hesab edilir.

Aparat uzun müddətdir heç bir məlumat ötürməsə də, alimlər üçün hələ də qiymətli tədqiqat obyektidir. Çünki o, kosmik radiasiyanın və uzunmüddətli orbital fəaliyyətin süni konstruksiyalara təsirini öyrənməyə imkan verir.


Alimlər peyki Yerə qaytarmaq istəyirlər

Mütəxəssislər artıq bir neçə ildir ki, "Vanguard 1”in Yerə qaytarılması imkanını müzakirə edirlər.

İlk mərhələdə peykin texniki vəziyyətini qiymətləndirmək üçün onun ətraflı görüntülərinin əldə edilməsi planlaşdırılır. Əgər bu mümkün olarsa, aparat daha aşağı orbitə endirilə, daha sonra isə Yerə və ya əvvəlcə Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya çatdırıla bilər.

Alimlər peyk Yerə qaytarıldıqdan sonra onun materiallarının və konstruksiyasının 65 ildən artıq açıq kosmos şəraitində necə dəyişdiyini araşdırmaq niyyətindədirlər.

Lakin elmi marağa baxmayaraq, layihə hələ də rəsmi təsdiq almayıb.

Layihənin həyata keçirilməsi üçün NASA-nın və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Tədqiqat Laboratoriyasının razılığı tələb olunur. Bundan əlavə, ciddi texniki çətinliklər də mövcuddur: peyk öz oxu ətrafında fırlanmağa davam edir, kövrək antenaya malikdir və onu təhlükəsiz şəkildə tutmaq üçün hələlik uyğun texnologiya mövcud deyil.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 12 İyul 2026 13:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri