Laçında bir qapı bağlanır, bəs hansı qapı açılır?

Laçında dörd minə yaxın kitabın qapısına qıfıl vurulur.

Bu cümlə ilk baxışda sadəcə bir inzibati qərarın təsviri kimi görünə bilər. Amma deyil. Çünki söhbət bir otağın, bir binanın, bir idarənin bağlanmasından getmir. Söhbət işğaldan azad edilmiş Laçında mədəni həyatın bir parçasının qapısının bağlanmasından gedir.

Biz illərlə Laçının azad olunacağı günü gözləmişik. O gün gələndə hamımızın gözünün qarşısında bir şəhərin yenidən qurulması başladı. Evlər tikildi, yollar çəkildi, parklar salındı. Laçın yenidən nəfəs almağa başladı.

Amma şəhəri yalnız daşla, betonla, asfaltla yenidən qurmaq mümkün deyil.

Şəhərin ruhunu da yenidən qurmaq lazımdır.

Çünki şəhər təkcə binalardan ibarət deyil. Şəhər onun yaddaşıdır. Kitablarıdır. Məktəbləridir. Kitabxanalarıdır. Teatrıdır. Musiqisidir. Sözüdür. İnsanların bir-birinə danışdığı hekayələrdir.

Elə buna görə də Laçında fəaliyyət göstərən “Simurq” kitabxanasının taleyi ilə bağlı yaranan suallar sadəcə bir kitabxananın taleyi deyil.

Məlumata görə, 4 fevral 2024-cü ildə yaradılan kitabxana qısa müddət ərzində dörd minə yaxın kitab toplayıb. Bu kitablar dövlət büdcəsindən ayrılmış vəsait hesabına alınmış cansız rəqəmlər deyil. Onların arasında müxtəlif elm və təhsil müəssisələrinin, yazıçıların, şairlərin, ziyalıların və ictimai fəalların könüllü şəkildə bağışladığı kitablar var.

Yəni bu fondun içində insanların Laçına olan münasibəti var.

Birinin evindən gətirdiyi kitab var.

Bir yazıçının imzası var.

Bir müəllimin bağışladığı kitab var.

Bir ziyalının “Laçında oxunsun” deyə göndərdiyi kitab var.

İndi isə həmin kitabxananın fəaliyyət göstərmədiyi və bağlanacağı barədə məlumatlar yayılır.

Və ortaya çox sadə, amma cavabı vacib olan suallar çıxır:

Niyə?

Kim belə qərar verib?

Kitabxana niyə fəaliyyət göstərmir?

Dörd minə yaxın kitabın taleyi necə olacaq?

Bu kitablar haraya köçürüləcək?

Laçında onun yerinə başqa kitabxana yaradılacaqmı?

Əgər yaradılacaqsa, nə vaxt?

Yaradılmayacaqsa, niyə?

Və ən başlıcası: işğaldan azad edilmiş Laçında yeni bir kitabxananı yaşatmaq niyə mümkün deyil?

Bu sualların cavabını ictimaiyyət bilməlidir.

Çünki burada söhbət yalnız “Simurq” kitabxanasından getmir. Burada söhbət bizim azad edilmiş ərazilərdə mədəniyyətə necə baxmağımızdan gedir.

Biz Laçına qayıdanda orada yalnız yeni binalar görmək istəmirik.

Biz orada həyat görmək istəyirik.

Uşaqların kitab oxuduğu kitabxanalar, gənclərin toplaşdığı mədəniyyət ocaqları, şeirlərin səsləndiyi tədbirlər, müzakirələr, sərgilər, tamaşalar istəyirik.

Çünki dağıdılmış şəhəri yenidən tikmək mümkündür. Amma şəhərin yaddaşını yalnız betonla bərpa etmək olmur.

Bir kitabxananın qapısı bağlananda əslində bir şəhərin gələcəyinə açılan kiçik bir pəncərə də bağlana bilər.

Ona görə də məsələni “bir kitabxana bağlandı” səviyyəsinə endirmək doğru deyil.

Burada Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin də mövqeyi maraqlıdır. Nazirlikdən açıq və əsaslandırılmış şəkildə soruşmaq lazımdır: Laçında “Simurq” kitabxanasının fəaliyyətinin dayandırılması və bağlanması ilə bağlı məlumatlara münasibətiniz nədir?

Əgər bunun obyektiv və zəruri səbəbi varsa, cəmiyyətə izah edilməlidir.

Əgər kitabxananın başqa məkana köçürülməsi nəzərdə tutulursa, bu barədə məlumat verilməlidir.

Əgər yeni və daha böyük kitabxana yaradılacaqsa, bunu eşitmək, bilmək istəyirik.

Çünki etirazın məqsədi qapını hər vəchlə açıq saxlamaq deyil.

Məqsəd kitabın qapısının açıq qalmasıdır.

Laçın yenidən qurulur.

Bu, böyük və tarixi bir işdir. Amma Laçını yalnız yenidən tikmək kifayət etmir. Laçını yenidən yaşatmaq lazımdır.

Yaşayan şəhərdə kitabxana da yaşamalıdır.

Çünki kitabxana səssiz görünür, amma əslində ən çox danışan yerlərdən biridir. Orada bir xalqın yaddaşı rəflərə düzülür. Dünənlə sabah arasında körpü qurulur.

Dörd min kitab da sadəcə dörd min kitab deyil.

Onların hər biri bir səsdir.

Bir fikir.

Bir xatirə.

Bir ümid.

Və əgər bu kitablar Laçında qalacaqsa, onların qapısının bağlanmasına yox, daha çox insanın üzünə açılmasına ehtiyac var.

Biz Laçını yalnız yenidən tikmirik. Biz Laçını yenidən yaşadırıq.

Ona görə də Laçında kitabxananın qapısına vurulan qıfıl bizi narahat etməlidir.

Çünki bir şəhərdə yolların, binaların, parkların sayı qədər onun kitablarının da yeri var.

Və bəlkə də gələcəyin Laçınını ən yaxşı qoruyanlardan biri məhz o dörd min kitabdır.

Dörd min kitab – dörd min ümid deməkdir.

Onların qapısını bağlamaq yox, Laçının gələcəyinə açmaq lazımdır.

Elmar

Gununsesi.info