Latviya ruslardan xilas olur

Oktyabrda kütləvi deportasiya planlaşdırılır

Latviya Rusiya pasportuna malik sakinləri ölkədən deportasiya etməyə başlayıb. Artıq 840-dan çox şəxs Milli Miqrasiya Xidmətindən oktyabrın 13-dək respublika ərazisini tərk etməli olduqları barədə bildiriş alıb.

Söhbət ölkəyə qeyri-qanuni yollarla daxil olan qeyri-qanuni mühacirlərdən getmir. Lakin uzun illər Latviyada daimi yaşayan, yaşayış icazəsi olan insanlar haqqında (onların böyük əksəriyyəti 70 yaşdan yuxarı insanlardır). Amma latış dili imtahanından keçə bilmədi.

Məsələ burasındadır ki, 2023-cü ildən sonra Rusiya pasportu almış Latviya Respublikasının sakinləri daimi yaşamaq icazəsinin müddətinin uzadılması üçün 2025-ci il iyunun 30-dək Avropa İttifaqının daimi sakini statusu üçün sənədləri, o cümlədən dövlət dilindən imtahandan keçmək haqqında arayışı təqdim etməli idilər. Müvafiq tələblər üç il əvvəl yerli Seymanın (parlament) təsdiq etdiyi “İmmiqrasiya haqqında” qanuna dəyişikliklərlə nəzərdə tutulub.

Vətəndaşlıq və Miqrasiya İşləri İdarəsinin (OCMA) məlumatına görə, 2022-ci ilə qədər Latviyada yaşamaq icazəsi olan rusların sayı 51 minə çatıb. Bu gün onların sayı 45 minə qədər azalıb. 2023-cü ildə iştirakçıların 40%-dən bir qədər çoxu dil imtahanından keçdi, qalanlarına hazırlaşmaq üçün iki il vaxt verildi.

Eyni zamanda, şöbə müdiri Maira Rozenin sözlərinə görə, 841 nəfərin yaşayış icazəsinin müddəti artıq başa çatıb və onlar yeni sənəd üçün müraciət etməyib və dil imtahanında iştirak etməyiblər. Buna görə də onlara oktyabrın 13-dək özbaşına Latviyanı tərk etmək əmri verilib, əks halda deportasiya olunacaqlar.

Dövlət Sərhəd Mühafizəsinin Riqa Departamentinin rəisi, polkovnik-leytenant Qatis Ruzanın Latviya Televiziyasına (LTV) verdiyi məlumata görə, bu şəxslər “ya əcnəbilərin saxlanma məntəqəsinə yerləşdiriləcək, ya da humanitar səbəblər olarsa, ölkədən çıxarılma proseduru başa çatana qədər onların qeydiyyat yerində qalmasına icazə veriləcək”.

Latviya imtahanından keçə bilməyən daha iki minə yaxın Rusiya pasportu sahibinin sentyabrın sonuna qədər yenidən cəhd etmək imkanı olacaq. Əgər keçsələr, ölkədə qala biləcəklər, lakin bu, onların son şansıdır, Roze qeyd edib.

Xatırladaq ki, Latviyanın əhalisi, 2025-ci il yanvarın 1-nə olan hesablamalara görə, təxminən 1,8 milyon nəfərdir. Onların 40%-dən çoxu isə rus dilində danışanlardır. Eyni zamanda, xidmət sektorunda, eləcə də məktəb və uşaq bağçalarında rus dilindən istifadə qadağandır. Bundan başqa, ictimai və ictimai yerlərdə rus dilində danışmağa qadağanın qanunvericilik səviyyəsində təsbit edilməsi təşəbbüsü müzakirə edilir.

Deməli, “sivil” Qərbin bu rus qocaları adından müdaxilə etməsi çətin ki. Məsələn, Avropa Komissiyası artıq açıq şəkildə bəyan edib ki, onlar milli dilləri bilmədikləri üçün Rusiya vətəndaşlarının Avropa İttifaqından deportasiyası praktikasına müdaxilə etməyəcəklər.

Sual başqadır: biz bu insanları qəbul etməyə nə dərəcədə hazırıq? Onları layiqli mənzillə, işlə, pensiya ilə təmin edə bilərikmi?

SP politoloq və Baltnews xəbər agentliyinin rəhbəri Andrey Starikovdan vəziyyəti şərh etməyi xahiş edib:

- Əlbəttə, biz bu insanlarla görüşəcəyik. Bunlar Rusiya vətəndaşlarıdır və Latviya hakimiyyət orqanları tərəfindən Rusiyaya deportasiya ediləcək. Onları çox güman ki, sərhədyanı bölgələr - Pskov və Kalininqrad vilayətləri qəbul edəcək. Təbii ki, əgər onların gedə biləcəkləri Rusiyanın başqa yerində hardasa yaxın qohumları yoxdursa.

Əslində, regional hakimiyyət ən azı iki ildir ki, buna hazırlaşır. Çünki Latviya hakimiyyəti bu deportasiya praktikasına başlamaq niyyətlərini hələ çoxdan, immiqrasiya haqqında yerli qanuna düzəlişlər qəbul ediləndə bəyan etmişdi. Bu məsələ ilə bağlı həm Pskov, həm də Kalininqrad rəhbərliyi ilə əlaqə saxladıq. Və əgər nə vaxtsa, bu problem sadəcə olaraq havada asılan və formalaşan zaman, deyək ki, yerli səviyyədə müəyyən cəsarət var idisə - hamı federal hakimiyyət orqanlarından bu vəziyyətdə necə davranmaq barədə siqnal gözləyirdi. Ancaq bu gün qəbul təcrübəsi sınaqdan keçirilib, çünki fərdi, məqsədyönlü deportasiyalar artıq baş verib.

Və demək lazımdır ki, Latviyanın belə ayrı-seçkilik siyasəti ilə üzləşməli olan soydaşlarımız ləyaqətlə qarşılandılar. Əhəmiyyətli və simvolik məna daşıyan bu görüşlərdə regional hakimiyyət orqanlarının nümayəndələri iştirak edirdilər. O mənada ki, hər bir yerli məmur bu problemin prioritet olduğunu anladı.

VƏLİ