Icma.az
close
up
RU
Lənkəranın ilk mühəndisi

Lənkəranın ilk mühəndisi

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Ölkəmizin cənubunda, mavi Xəzərin sahilində yerləşən Lənkəran şəhərinin memarlığı onun çoxəsrlik tarixi, mədəniyyəti və coğrafi təsiri altında formalaşıb. Tarixi ənənələrlə yanaşı, Lənkəran memarlıq məktəbi də öz zənginliyi, nadir üslubları ilə bu şəhərə bənzərsizlik gətirib. Burada qədim və müasir memarlığın harmoniyası daha aydın nəzərə çarpır.

Bu gün Lənkəran Azərbaycanın milli və beynəlxalq memarlıq ənənələrinin qorunub zənginləşdirildiyi abad, gözəl şəhərdir. Bir neçə əsr əvvəl şəhər salınarkən burada həm yeni, həm də qədim memarlıq nümunələri nəzərə alınıb. Nəticədə, şəhərin mədəni və tarixi irsinin qorunması, müasir infrastrukturun inkişafı təmin edilib. Lənkəranda yeni layihələr əsasında çoxsaylı yaşayış evlərinin, ictimai binaların, körpülərin tikilməsində cənub bölgəsinin ilk ali təhsilli mühəndisi Qüdrət Səmədzadənin misilsiz xidmətləri olub.

Qüdrət Muxtar oğlu Səmədzadə 1910-cu ildə Lənkəran şəhərinin Kiçik bazar məhəlləsində dünyaya göz açıb. İlk təhsilini doğma şəhərdə alıb. 1933-cü ildə Bakı Sənaye Texnikumunu bitirdikdən sonra N.E.Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetinə qəbul olunub. O vaxt hər azərbaycanlıya Sovetlər İttifaqının paytaxtında təhsil almaq qismət olmurdu. Mərkəzdə oxuyanlarla Azərbaycanın rəhbəri şəxsən maraqlanır, maddi və mənəvi dəstək göstərirdi. Elə bu məqsədlə ölkə başçısı Mircəfər Bağırov universitetə gələrək azərbaycanlı tələbələrlə görüşür. Qüdrət Səmədzadənin soyadı onun diqqətindən yayınmır. Sən niyə zadəsən, - deyə soruşanda gənc Qüdrət susur. Elə soyadına görə digər iki yoldaşından fərqli olaraq rəhbərin yardımından kənarda qalır.

Moskvanın soyuq qışı, sərt iqlimi səhhətinə təsir etdiyindən Bakıya qayıtmalı olur. Azərbaycan Sənaye İnstitutunda (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) təhsilini davam etdirir. 1938-ci ildə təhsilini başa vurub təyinatla Sankt-Peterburq şəhərinə göndərlir. Burada işləyərkən Sovet-Finlandiya müharibəsinə səfərbərliyə alınır və körpülər üzrə minaaxtaran kimi xidmət göstərir. 1940-cı ilin fevral ayında müharibənin bitməsinə bir ay qalmış ağır yaralanır və ordudan tərxis edilir.

Gənc mühəndis Vətənə qayıtdıqdan sonra Lənkəran rayon torpaq şöbəsində ilk ali təhsilli mühəndis kimi fəaliyyətə başlayır. O dövrdə ixtisaslı kadrlar çatışmadığından həm də şəhərin memarı olaraq inzibati və sosial binaların, fərdi evlərin layihələrini hazırlayıb. Eşidəndə ki, kimsə ev tikmək istəyir, layihəsini hazırlayaraq sahibinə bağışlayıb. Bu gün şərq memarlıq xüsusiyyətləri, milli oramentləri ilə seçilən neçə-neçə binada, yaraşıqlı fərdi evlərdə onun izi yaşayır.

Qüdrət Səmədzadə təkcə Lənkəranda deyil, ətraf rayonlarda da peşəsini dərindən bilən təcrübəli mühəndis kimi tanınıb. 1930-cu illərdə müsadirə edilmiş mülkləri və onların sahiblərini yaxşı tanıdığı üçün onu canlı arxiv adlandırırdılar. Sonradan mülkiyyət hüququ ilə bağlı yaranan mübahisələr onun şəxsən iştirakı ilə yoluna qoyulurdu.

Bacarıqlı, yüksəkixtisaslı mühəndis kimi nüfuz qazanmış Qüdrət Səmədzadə strateji əhəmiyyətli obyektlərin layihələrinin hazırlanmasında yaxından iştirak edib. Salyan rayonunun ərazisində Kür çayının üzərində avtomobil körpüsü salınarkən tikintidə çoxlu səhvlər aşkar edib və deyib ki, bu körpü heç 50 il dözməz. İllər keçəndən sonra dedikləri təsdiq olunub. Lənkəranda Xanbulançay dəryaçası kimi nəhəng suvarma obyektinin inşasında da onun məsləhətləri, dəyərli təklifləri nəzərə alınıb.

Övladlarından Fikrət və Qəhrəman ali təhsilli mühəndis kimi atanın sənət yolunu ləyaqətlə davam etdiriblər. Fikrət uzun illər Bakı mərmər zavodunda, Qaradağ daş karxanasında, Qəhrəman isə Lənkəran şəhərində ixtisası üzrə rəhbər vəzifələrdə işləyib, böyük hörmət və nüfuz qazanıblar.

İxtisasca ingilis dili müəllimi olan gəlini Lalə Səmədzadə deyir:

– Qüdrət müəllim canlı tarix idi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü və sovet dönəmində baş vermiş hadisələrin şahidi idi. Nəriman Nərimanovun Lənkərana gəlişini yaxşı xatırlayırdı. Hüseyn Cavidin, Mikayıl Müşfiqin vurğunu idi. İnsanlara təmənnasız yaxşılıq etməyi çox sevirdi. Oğlum Rəşad, qızlarım Fidan və Zümrüd başqa ixtisaslar seçsələr də, həyatda babalarına oxşamağa çalışırlar.

Əvvəllər Lənkəran şəhərinin baş memarı işləmiş Alim Məmmədov bildirir ki, Qüdrət Səmədzadə memarlıq, şəhərsalma səhəsində zəngin irs qoyub. Onun keçdiyi yol, həyat təcrübəsi böyük məktəbdir. Neçə-neçə nəsil mühəndis, memar quruculuq təcrübəsini ondan öyrənib, hər birimiz üçün nümunə, örnək olub.

Lənkəranın ilk ali təhsilli mühəndisi Qüdrət Səmədzadənin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, bir vaxtlar yaşadığı mənzilin divarına xatirə lövhəsinin vurulması onu nəsillərin yaddaşında əbədi yaşatmağa xidmət edər. Buna onun haqqı var.

Əlisəfa HƏSƏNOV,
XQ-nin bölgə müxbiri

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 14 Aprel 2026 12:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri