Makronun qismən atəşkəs ideyası reallaşa bilərmi? (ŞƏRH)

"Qismən atəşkəsə zəminin yaranması, Rusiya, Ukrayna və ABŞ-dan asılıdır. Lakin qismən atəşkəs Ukrayna öz təhlükəsizliyi üçün zəmanət əldə edəcəyi halda real ola bilər".

Qaynarinfo-ya açıqlamasında bunu Azərbaycan Yəhudi Media Mərkəzinin politoloqu Rüstəm Tağızadə Fransa prezidenti Emmanuel Makronun Ukrayna müharibəsilə bağlı irəli sürdüyü "qismən atəşkəs" ideyasını şərh edərkən deyib.

"Londonda keçirilən sammitdə Makron və Britaniyanın baş naziri Kir Starmer tərəfindən Rusiya ilə Ukrayna arasında döyüşlərin qismən dayandırılması təklif olunub. Ancaq bu atəşkəsin imzalanması demək deyil. Qismən atəşkəs real ola bilər. O halda ki, Ukrayna öz təhlükəsizliyi üçün zəmanət əldə edə bilsin", deyə Rüstəm Tağızadə bildirib.

Amma ekspertin fikrincə, bu zəmanətin hansı dövlət və ya dövlətlərin verəcəyi sual altındadır:

"ABŞ silah yardımını dayandırıb. Nəticədə olduqca mürəkkəb vəziyyət yaranıb. Fikrimcə, burada heç Rusiyanın da maraqları təmin olunmur. Ola bilsin atəşkəs sövdələşməsilə Rusiya işğal etdiyi ərziləri əlində saxlasın. Ancaq Rusiya üçün əsas məsələ başqadır. Kreml ona qarşı yönələn iqtisadi sanksiyaların aradan qaldırılmasını istəyir. ABŞ-da müəyyən qədər bu prosesi uzadır. Təbii ki, tam atəşkəsin monitorinqi çətin məsələdir. Ancaq tərəflər arasında qismən atəşkəsin olması üçün də buna həm Kiyev, həm də Moskva razılıq verməlidir. Ortada həll edilməyən məsələlər çoxdur. Böyük Britaniya Ukraynaya 1.2 milyard avro dəyərində kredit verib. Ukraynaya silahlar da verilir".

Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, Avropa İttifaqı Rusiyanın Avropa ölkələrinə də hücum edəcəyindən qayğılanır:

"O baxımdan da onlar Ukraynanın müharibəni davam etdirməsində maraqlıdırlar. Çinin özü də ABŞ-a qarşı olaraq müharibənin uzanmasının tərəfdarıdır. Belədə, qismən atəşkəs yaxşı prosedurdur. Ancaq ona əməl olunub-olunmayacağını zaman göstərəcək".

Qeyd edək ki, bu günlərdə Fransa prezidenti Emmanuel Makron Ukrayna müharibəsilə bağlı "qismən atəşkəs" ideyasını irəli sürüb. Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro isə BFMTV-yə açıqlamasında bildirib ki, "qismən atəşkəs" ideyası daha geniş razılaşma üzrə danışıqlara zəmin yarada və Moskvanın öhdəliklərə əməl etməyə hazır olub-olmadığını yoxlamağa imkan verə bilər.  

"Səmada, dənizdə və enerji infrastrukturunda atəşkəs Vladimir Putinin buna razılıq verdiyi halda onun xoş niyyətini təsdiqləyə bilər. O zaman real sülh danışıqları başlaya bilər. Çünki biz sülh istəyirik – lakin etibarlı və uzunmüddətli sülh", deyə o, bildirib.  

Barro deyib ki, Makron və Britaniya baş naziri Kir Starmerin "qismən" atəşkəs təklifi – səmada, dənizdə və enerji infrastrukturuna hücumların dayandırılması – ilkin razılıq kimi nəzərdən keçirilə və gələcək danışıqlar üçün əsas ola bilər.  

Rüfət Sultan