Icma.az
close
up
RU
Mars mantiyasında qədim toqquşmaların izləri aşkarlandı

Mars mantiyasında qədim toqquşmaların izləri aşkarlandı

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

NASA-nın InSight missiyasından əldə olunan məlumatlar Marsın dərin qatlarında maraqlı kəşfə səbəb olub. Alimlər müəyyən ediblər ki, planetin mantiyası qədim asteroidlərin qalıqları ilə doludur. Tektonik plitələrin olmaması isə bu parçaların milyardlarla il salamat qalmasına şərait yaradıb.

Tədqiqat göstərir ki, Marsın dərinliklərində diametri 4 kilometrədək olan nəhəng daş parçaları yatır. Onlar 4,5 milyard il əvvəl Günəş sisteminin erkən dövrlərində baş verən fəlakətli toqquşmaların izləridir. Həmin vaxt nəhəng asteroidlər və protoplanetlər Marsı bombardman edir, qabığı və mantiyanı əridir, maqma okeanları əmələ gətirirdi. Bu proses nəticəsində asteroidlərin qalıqları planetin dərinliklərində “möhürlənib”.

Kəşf London İmperial Kollecinin alimləri və onların amerikalı həmkarlarının birgə araşdırması sayəsində mümkün olub. Mütəxəssislər InSight aparatının seysmometrindən əldə edilən məlumatları təhlil ediblər. Qurğu 2018–2022-ci illərdə fəaliyyət göstərərək 1319 mars zəlzələsini qeydə alıb. Bu göstəricilər sayəsində ilk dəfə olaraq Qırmızı planetin qabığının, mantiyasının və nüvəsinin quruluşu dəqiq öyrənilib.

Seysmik dalğaların davranışı göstərib ki, mantiyada müəyyən zonalarda siqnalların sürəti yavaşıyır. Kompüter modelləri isə bu fərqin səbəbinin məhz yad süxur parçaları olduğunu sübut edib.

Mütəxəssislərin fikrincə, Yer üzündə belə izlər çoxdan itib, çünki tektonik plitələr planetin daxili qatlarını daim qarışdırır. Marsda isə bu proses demək olar ki, dayanıb. Məhz buna görə də qədim daşlar günümüzə qədər qorunaraq alimlərə planetlərin formalaşdığı dövrə işıq salmaq imkanı verir.

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 11:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri