Icma.az
close
up
RU
Mars mantiyasında qədim toqquşmaların izləri aşkarlandı

Mars mantiyasında qədim toqquşmaların izləri aşkarlandı

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

NASA-nın InSight missiyasından əldə olunan məlumatlar Marsın dərin qatlarında maraqlı kəşfə səbəb olub. Alimlər müəyyən ediblər ki, planetin mantiyası qədim asteroidlərin qalıqları ilə doludur. Tektonik plitələrin olmaması isə bu parçaların milyardlarla il salamat qalmasına şərait yaradıb.

Tədqiqat göstərir ki, Marsın dərinliklərində diametri 4 kilometrədək olan nəhəng daş parçaları yatır. Onlar 4,5 milyard il əvvəl Günəş sisteminin erkən dövrlərində baş verən fəlakətli toqquşmaların izləridir. Həmin vaxt nəhəng asteroidlər və protoplanetlər Marsı bombardman edir, qabığı və mantiyanı əridir, maqma okeanları əmələ gətirirdi. Bu proses nəticəsində asteroidlərin qalıqları planetin dərinliklərində “möhürlənib”.

Kəşf London İmperial Kollecinin alimləri və onların amerikalı həmkarlarının birgə araşdırması sayəsində mümkün olub. Mütəxəssislər InSight aparatının seysmometrindən əldə edilən məlumatları təhlil ediblər. Qurğu 2018–2022-ci illərdə fəaliyyət göstərərək 1319 mars zəlzələsini qeydə alıb. Bu göstəricilər sayəsində ilk dəfə olaraq Qırmızı planetin qabığının, mantiyasının və nüvəsinin quruluşu dəqiq öyrənilib.

Seysmik dalğaların davranışı göstərib ki, mantiyada müəyyən zonalarda siqnalların sürəti yavaşıyır. Kompüter modelləri isə bu fərqin səbəbinin məhz yad süxur parçaları olduğunu sübut edib.

Mütəxəssislərin fikrincə, Yer üzündə belə izlər çoxdan itib, çünki tektonik plitələr planetin daxili qatlarını daim qarışdırır. Marsda isə bu proses demək olar ki, dayanıb. Məhz buna görə də qədim daşlar günümüzə qədər qorunaraq alimlərə planetlərin formalaşdığı dövrə işıq salmaq imkanı verir.

S.ELAY

XQ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 11:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri