Marsa gedəcək ilk pilotlu missiya həyat izlərini axtaracaq

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu nəticə ABŞ Milli Elmlər Akademiyalarının yeni hesabatında yer alıb; sənəddə astrobiologiya Qırmızı planetə insan uçuşunun əsas prioriteti kimi göstərilib.

Hesabata görə, bioloji “imzaların” - mövcud olmuş və ya potensial həyatın izlərinin - aşkarlanması vəzifəsi eniş yerinin seçimini, missiyanın arxitekturasını və ekipajın hazırlığını müəyyən etməlidir. Alimlər vurğulayırlar ki, söhbət təkcə həyatın birbaşa əlamətlərindən deyil, həm də ona yol aça bilmiş kimyəvi proseslərdən gedir.

Milli Elmlər Akademiyalarının komitəsi 11 elmi prioritetdən ibarət siyahı hazırlayıb. Həyat izi axtarışından sonra Marsdakı su və karbon qazı dövranlarının tədqiqi, eləcə də planetin geoloji tarixinin öyrənilməsi gəlir. Mars mühitinin insan sağlamlığına təsiri ilə bağlı məsələlər yalnız dördüncü yerdə qərarlaşıb, gələcək kolonizasiya ilə əlaqəli tapşırıqlar - yerli resurslardan istifadə və orqanizmlərin yetişdirilməsi - isə ikinci plana keçirilib.

Hesabatda Marsın pilotlu tədqiqi üçün dörd mümkün ssenari də təsvir olunur. Ən genişmiqyaslı ssenari eyni bölgədə üç missiyanın ardıcıl həyata keçirilməsini nəzərdə tutur; burada qalma müddəti tədricən 30-dan 300 Mars sutkasınadək artırılır. Digər variantlar planetin müxtəlif bölgələrində tədqiqatları və ya maye suyun qoruna biləcəyi dərin qatlara qazma işlərinə fokuslanmağı ehtiva edir.

Planetar mühafizə məsələsinə - Marsın Yer mənşəli mikroorqanizmlərlə çirklənməsinin qarşısının alınmasına - xüsusi diqqət yetirilir. Alimlər həmçinin nümunələrin mütləq Yerə qaytarılmasını və astronavtların robotlar və süni intellekt sistemləri ilə birgə çalışacağı hibrid ekspedisiyaların inkişafını vacib sayırlar.

Hesabatın müəllifləri vurğulayırlar ki, Marsa ilk insan uçuşu hər şeydən əvvəl elmi missiya olmalıdır və bəşəriyyəti ən fundamental suallardan birinə cavaba yaxınlaşdırmalıdır: Yer kürəsindən kənarda həyat mövcud olubmu?

Qadir, Bizimyol.info