Masalanın “2028 ci ilin ssenarisi”: Rusiya və Estoniya qarşıdurması nə qədər gerçəkləşə bilər?

Alman politoloq Karlo Masalanın “Rusiya qalib gəlsə: ssenari” kitabında xəbərdarlığı diqqət çəkib.
Belə ki, o bildirib:

“Əgər Vladimir Putin Ukraynada qələbə qazansa, Rusiya növbəti hədəf kimi Avropanı, xüsusilə də Estoniyanı işğal edə bilər”.

Onun fikrincə, bu ssenaridə ABŞ Prezidenti Donald Trampın Avropanı müdafiə etmək istəməməsi və Avropanın hərbi zəifliyi mühüm rol oynayacaq.
Masalanın modelinə görə, Rusiya 2028-ci ildə Narva şəhərinə hücumla Estoniyaya daxil ola bilər.
Maraqlıdır, Trampın potensial siyasəti doğrudan da Avropanın təhlükəsizliyini zəiflədə bilərmi?

Ümumiyyətlə, bu cür ssenari reallaşa bilər?

Əvvəlcə, onu demək lazımdır kii, Masalanın əsas arqumentlərindən biri, Donald Trampın potensial siyasətidir. Trampın Avropa ilə bağlı yanaşması həqiqətən də ABŞ-nin Avropaya olan dəstəyi və müdafiə öhdəlikləri baxımından fərqli olub. Tramp xüsusilə NATO üzvü ölkələrinin müdafiə xərclərini artırmalarını istəyirdi və zaman-zaman Avropanın ABŞ-nin təbii müttəfiqi olmasını sual altına alırdı.

Masalanın vurğuladığı Avropanın hərbi zəifliyi məsələsi belədir ki, Avropa ölkələri ABŞ ilə müqayisədə daha az hərbi xərclər edir və kollektiv müdafiə infrastrukturu bəzən NATO-nun qaydaları ilə əksər hallarda uyğunlaşmır.
Avropanın bir çox ölkəsi, xüsusilə də Şimali Avropa ölkələri öz təhlükəsizliklərinə yüksək diqqət ayırır, amma bütövlükdə Avropa, xüsusilə də Cənub-Şərqi Avropa, hərbi cəhətdən ABŞ ilə müqayisədə zəif qalır. Rusiya kimi bir gücün hücumuna qarşı isə bu zəiflik təhlükə yarada bilər.

Konkret desək, Rusiya Ukraynadakı müharibədə qələbə qazanarsa, bu, əlbəttə ki, Avropada narahatlıq yaradacaq. Rusiya daha da genişlənmək üçün ciddi təzyiqə əl ata bilər. Amma məsələn, Estoniyanı işğal etmək, Rusiya üçün çox yüksək riskli bir hərbi əməliyyat olardı. Çünki Avropadakı digər NATO ölkələri dərhal müdaxilə edə bilər və bu, Rusiya ilə qlobal güclər arasında birbaşa hərbi qarşıdurmaya səbəb olardı.

Bir sözlə, Masalanın ssenarisi, əslində, çox ehtimal edilən bir ssenari deyil. NATO-nun kollektiv müdafiə prinsipinə görə, Estoniyaya bir hücum baş verərsə, bu, bütün NATO üzvü ölkələrinin birbaşa müdaxiləsinə gətirib çıxaracaq. Rusiya birbaşa belə bir qarşıdurma yaratmaq istəyərsə, bu, onun həm iqtisadi, həm də hərbi resursları üçün çox ciddi ziyanlara yol açar. Bununla belə, geopolitik vəziyyət sürətlə dəyişir və hərbi güc, təsir sahələri daha elastikləşir. Buna görə də bütün hallarda belə ssenariləri nəzərdən keçirmək vacibdir.

Firuzə

Gununsesi.info