Maşın yağları biraz da bahalaşacaq

Avtomobil sahiblərini ən çox narahat edən məsələlərdən biri mühərrik yağlarının qiymətində müşahidə olunan artımdır. Bu məhsulların həm idxaldan asılı olması, həm də dünya bazarındakı dəyişikliklərə həssaslığı qiymətlərin formalaşmasına birbaşa təsir göstərir. Nəticədə sürücülər üçün avtomobilin saxlanma xərcləri getdikcə artır və bu prosesin səbəbləri müxtəlif iqtisadi və qlobal amillərlə izah olunur.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Vüqar Oruc Demokrat.az-a bildirib ki, mühərrik yağları idxal olunur və Almaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Türkiyə kimi ölkələrdən gətirilir:
"İstehsalçıların maya dəyəri artdıqca xaricdə bu hallar baş verir, zavod qiymətləri də artır və Azərbaycana idxal qiymətlərində artım müşahidə olunur. İlk növbədə logistika və daşınma xərclərini nəzərə almaq lazımdır ki, bunların artımı məhsulun qiymətinin yüksəlməsinə səbəb olur.
Əsas səbəblərdən biri dövlətlərarası münasibətlər, regional münaqişələr və dünya dövlətləri arasında 1940-cı illərə bənzər kəskin gərginliklərin mövcud olmasıdır. Bu vəziyyət beynəlxalq daşıma tariflərində artıma səbəb olub. Artımın əsas səbəbi təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Təhlükəli daşımalar daha yüksək qiymətlə icra olunur".
Ekspert deyib ki, ikinci səbəb təhlükə səbəbindən daşımaların dövriliyi azalır:
"Daşımaların dövriliyi azaldıqda logistika şirkətləri tarifləri yüksəldir və yük daşımalarının azalmasından yaranan zərəri kompensasiya edirlər. Bu proses bəzən birbaşa izah olunmur, lakin realda qiymət artımı xərclərin böyüməsi ilə əsaslandırılır. Əsasən itkilərin kompensasiyası məqsədilə xidmət haqları artırılır və bu 30 faizlik artıma təsir göstərir. Eyni zamanda dünya bazarında, xüsusilə neft və yağ bazarında qiymətlərin artımı da təsir göstərir. Bu proseslər birlikdə bazarda ümumi qiymət artımına səbəb olub.
Digər tərəfdən, uzun müddət İran, Amerika və İsrail arasında gərginliklər yük daşımalarında fasilələr yaradıb və bu da ölkədə ehtiyatların sürətlə satılmasına səbəb olub. Ehtiyatlar azaldıqdan sonra bazarda qıtlıq yaranıb. Qıtlıq psixoloji olaraq qiymətlərin artmasına səbəb olur.
Hal hazırda "Castrol", "Liqui Moly", "Motul", "Mobil" və digər məşhur markalar Azərbaycanda istifadə olunur. Bu markaların dünya bazarındakı qiymət artımı və ölkəyə gətirilmə xərclərinin yüksəlməsi daxili bazara təsir edir. Daha ucuz məhsulların gətirilməsi qiymət artımını azalda bilər, lakin bu məhsulların keyfiyyət məsələsi var. Buna görə bu istiqamətdə ciddi tənzimləmə gözlənilmir. Nəticə olaraq, qiymət artımı davam edəcək. Avtomobilin saxlanması və ümumilikdə ona sahib olmaq daha da çətinləşir. Mövcud iqtisadi şərait bunu ağırlaşdırır və bu da qiymət artımı ilə özünü göstərir. Prosesin yaxın aylarda da davam etməsi gözlənilir. Premium yağlarda təxminən 10 faizə qədər, orta seqmentdə isə 5 faizə qədər əlavə artım ehtimalı var",- deyə o qeyd edib. 
Əfsanə Kamal
Demokrat.az