Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

“MDB plyus”: Birlik ölkələrinin yeni əməkdaşlıq formatı

“MDB plyus”: Birlik ölkələrinin yeni əməkdaşlıq formatı

Icma.az bildirir, Azertag portalına istinadən.

Moskva, 11 oktyabr, AZƏRTAC

Düşənbədə keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında liderlər “Müstəqil Dövlətlər Birliyi plyus” adlı yeni əməkdaşlıq formatının yaradılması barədə qərarı təsdiqləyiblər. Bu barədə imzalanmış sənədlərə dair rəsmi məlumatda qeyd olunur.

Siyasi əsaslar

Təşəbbüs ilk dəfə 2024-cü ilin oktyabrında Moskvada keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev tərəfindən səsləndirilib. Məqsəd Birliyə üzv, müşahidəçi və tərəfdaş ölkələr hesabına MDB-nin əməkdaşlıq “perimetrini” genişləndirmək, regional əlaqələri möhkəmləndirmək üçün açıq platforma yaratmaqdır.

Bu il Müstəqil Dövlətlər Birliyinin İcraiyyə Komitəsinin müvafiq departamenti “MDB plyus” platformasının hazırlanması üzərində iş aparıldığını bəyan edib. Bu yanaşma, “BRİKS+” modelinə bənzəyir, yəni burada iştirak yalnız üzvlük yolu ilə deyil, həm də tərəfdaşlıq və ya müşahidəçi statusu formatlarında mümkün olacaq. Nümunə kimi Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) ölkələri, eləcə də ŞƏT-in bir təşkilat kimi iştirakı göstərilib.

Düşənbə sammiti ərəfəsində Rusiya Prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov ayrıca qeyd edib ki, yeni mexanizm faydalı olacaq: ““MDB plyus formatı” “üçüncü ölkələrin” və əsas regional təşkilatların sıx qarşılıqlı əlaqəsinə imkan verməlidir. Bu, mühüm məqamdır, belə ki, söhbət yalnız dövlətlərdən deyil, həm də institusional iştirakçılardan gedir”, – deyə o, vurğulayıb.

“MDB plus” nə üçün zəruri oldu?

Son illər ərzində ŞƏT və BRİKS kimi qurumlar sürətlə genişlənir, hər iki struktur artıq “plyus-format” təcrübəsini təsdiqləmiş vəziyyətdədir. MDB isə bu regional arxitekturaya təhlükəsizlikdən tutmuş humanitar əməkdaşlığa qədər müxtəlif istiqamətlər üzrə gündəmlərin uzlaşdırıldığı bir mərkəz kimi inteqrasiya olunmağa çalışır.

Yeni formatın klassik inteqrasiya modellərindən (məsələn, Avrasiya İqtisadi İttifaqından) əsas fərqi ondadır ki, burada öhdəliklər minimum səviyyədə, layihə əməkdaşlığı üçün geniş imkanlar nəzərdə tutulur. Bu, eyni zamanda qoşulma baryerlərini azaldır, həm də MDB-ni dərin dövlətüstü inteqrasiyaya hazır olmayan ölkələr üçün daha cəlbedici edir.

MDB ölkələri üçün “MDB plyus” təşəbbüsü, əslində, Avrasiya platformalarının təcrid olunmadığını, əksinə, digər regional birliklərlə əlaqələrin və qarşılıqlı təmasların genişləndirildiyini nümayiş etdirməyin bir yoludur.

İnstitusional baxımdan necə fəaliyyət göstərə bilər?

MDB-nin tamhüquqlu üzvləri, müşahidəçi ölkələr, tərəfdaş dövlətlər, eləcə də iştirakçı təşkilatlar Birliyə üzvlük prosedurlarını keçmədən işçi qruplara və pilot layihələrə daxil edilirlər.

İlkin mərhələdə üç istiqamət üzrə pilot layihələrin reallaşdırılması ən real hesab olunur:

• Təhlükəsizlik (terrorizmlə mübarizə, narkotik dövriyyəsinə qarşı mübarizə);

• İqtisadi əməkdaşlıq (təchizat zəncirləri, rəqəmsal ticarət, nəqliyyat-logistika əlaqələrinin qurulması);

• Humanitar gündəlik (təhsil, elm, mədəniyyət).

Bu konfiqurasiya, mahiyyət etibarilə, MDB və ŞƏT-in kəsişmə sahələrinə uyğun gəlir və artıq sınaqdan çıxmış formatlara əsaslanır.

Azərbaycanın güclü logistika mövqeyi (Orta Dəhliz) və aktiv çoxtərəfli diplomatiyası ölkəyə “MDB plyus” çərçivəsində nəqliyyat və enerji layihələrinin koordinasiyasında aparıcı rol oynamaq, habelə xarici tərəfdaşları Birliyə üzv olmadan əməkdaşlığa cəlb etmək imkanı verir.

Mərkəzi Asiya ölkələri isə bu format vasitəsilə Türkiyə, Körfəz ölkələri və Çin kimi xarici tərəfdaşlarla humanitar və infrastruktur layihələrinin əlaqələndirilməsini çətin hüquqi öhdəliklər olmadan həyata keçirə biləcəklər.

Nəticə

“MDB plyus” təşəbbüsü Müstəqil Dövlətlər Birliyini daha çevik və açıq iştirak modelinə keçirməyə yönəlmiş cəhd kimi qiymətləndirilir. Bu model, ŞƏT+ və BRİKS+ formatlarının məntiqi ilə uzlaşdırılmaqla, Birliyin beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmlərinə inteqrasiyasını gücləndirir.

Yaxın bir il ərzində “MDB plyus” formatının praktiki əməkdaşlıq üçün səmərəli mexanizmə çevriləcəyi, həmçinin Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan və digər iştirakçı ölkələrə praqmatik xarici siyasət və iqtisadi tərəfdaşlıq üçün yeni kanallar açacağı gözlənilir.

Fəridə Abdullayeva

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Moskva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:209
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 11 Oktyabr 2025 07:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri