Mədənin altında sağlamlığın önündə

Mütəxəssislərin fikrincə, alkoqol, siqaret, düzgün qidalanmamaq və hərəkətsizlik bədənin ən vacib orqanlarından biri olan mədəaltı vəzi sıradan çıxarır.

Kiçik, lakin həyat üçün vacib orqan olan mədəaltı vəz qidanın parçalanmasına kömək edən fermentləri və qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləyən insulin və qlükaqon kimi hormonlar hazırlayır. Mədəaltı vəzin zədələnməsi iltihaba (pankreatit), şəkərli diabetə, bəzi hallarda isə xərçəngə səbəb olur. Buna görə də hansı vərdişlərin bu orqana zərər verə biləcəyini bilmək vacibdir.

Kinqston Universitetinin baş müəllimi, tədqiqatçı Dipa Kamdarın rəhbərlik etdiyi “The Conversation” jurnalında tədricən mədəaltı vəzini zədələyən təhlükə barədə söhbət açılıb. Məqalədə qeyd olunur ki, çox alkoqollu içki qəbul etmək pankreatitin əsas səbəblərindən biridir. Kəskin pankreatit şiddətli qarın ağrısı, ürəkbulanma və qusma kimi özünü göstərir və təcili müalicə tələb edir. Mədəaltı vəzi toxumasının çapıqlanması və funksiyasını itirirməsi həzm problemləri, vitamin və yağların malabsorbsiyası, diabet və mədəaltı vəzi xərçəngi təhlükəsinin artması ilə nəticələnir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, spirtli içki mədəaltı vəzinin özündə həzm fermentlərinin erkən aktivləşməsinə səbəb olur, mədəaltı vəzi mayelərini qalınlaşdırır, kanalları bağlayan kiçik daşlar yaradır. Nikotin və tüstünün digər komponentləri mədəaltı vəzi hüceyrələrində kalsium səviyyələrində dəyişikliklərə səbəb olur, DNT-ni zədələyir və xüsusən də mədəaltı vəzi xərçəngi hallarının təxminən 90 faizində anormal olan KRAS genində mutasiya təhlükəsini artırır.

Doymuş yağlar, ət və karbohidratlarla zəngin qidalar da mədəaltı vəzi zəiflədir. Yüksək şəkər qəbulu zamanla insulin müqaviməti yaradır və mədəaltı vəzi xərçəngi törədə bilir.

Piylənmə zamanı yağ mədəaltı vəzin özündə toplana bilər. Bundan əlavə, piylənmə bədəndə xroniki iltihabı artırır və öd kisəsində daşlaşma yaradır.

Fiziki fəaliyyət immuniteti gücləndirir piylənməni azaldır və bununla da pankreas təhlükəsini azaldır.

Pankreas xəstəlikləri həyat üçün təhlükə yarada bilər. Əgər davamlı qarın ağrısı, süni arıqlama, iştahsızlıq, ürəkbulanma, qusma, sarılıq və xroniki yorğunluq kimi əlamətlərdən hər hansı biri baş verərsə, mütləq həkimə müraciət etmək və tibbi müayinədən keçmək lazımdır.

Vüsalə BAYRAMOVA
XQ