Məktəbdə jurnalisti döymək: Həqiqətdən qorxan kimlərdir?

Məktəb uşağın gələcəyə hazırlandığı yerdir. Burada ona elm öyrədilir, davranış qaydaları aşılanır, insanlara hörmət etməyin vacibliyi izah olunur. Ən azı, məktəbin missiyası budur. Amma dünən Bakının Yasamal rayonundakı 225 saylı orta məktəbdə baş verənlər bizi bir sıra suallar qarşısında qoydu.

Adıçəkilən məktəbin 7-ci sinif şagirdi olan qızın dərs vaxtı pəncərədən yıxıldığı bildirilir. Hadisənin səbəbləri araşdırılmalı, uşağın təhlükəsizliyi ilə bağlı bütün suallara aydınlıq gətirilməlidir. Cəmiyyət də məhz buna görə məlumat gözləyir.

Bəs hadisə yerinə gedən jurnalistlərə münasibət necə oldu?

REAL TV-nin əməkdaşlarına hücum edilib.

İndi bir anlıq düşünək: Məktəbdə baş verən hadisəni işıqlandırmaq üçün ora gedən jurnalistə hücum etmək hansı problemi həll edir? Hadisənin səbəblərini aydınlaşdırırmı? Cəmiyyətdə yaranan suallara cavab verirmi? Yoxsa əksinə, şübhələri daha da artırır?

Jurnalisti döyməklə xəbəri dayandırmaq mümkün deyil. Ən yaxşı halda, bir neçə dəqiqəlik çəkilişə mane olmaq olar. Amma baş verənlərə dair sualları insanların beynindən silmək mümkün deyil.

Burada məsələ təkcə jurnalistin fiziki təhlükəsizliyi deyil. Məsələ cəmiyyətin həqiqəti bilmək hüququdur.

Əlbəttə, jurnalistin də əməl etməli olduğu peşə etikası, qorunmalı şəxsi sərhədlər var. Söhbət azyaşlıdan gedirsə, onun kimliyinin, şəxsi həyatının və psixoloji vəziyyətinin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Jurnalist hadisəni işıqlandırarkən bu həssaslığı nəzərə almalıdır.

Ancaq peşə etikası ilə zorakılıq arasında ciddi fərq var. Narazılıq varsa, qanuni yollar mövcuddur. Çəkilişlə bağlı irad varsa, bunu bildirmək olar. Suallara cavab vermək istəməyən şəxs də bunu deyə bilər. Lakin heç bir narazılıq jurnalistə fiziki hücumu haqlı çıxarmır.

Üstəlik, hadisənin məktəbdə baş verməsi vəziyyəti daha da həssas edir. Çünki məktəb yalnız təhsil müəssisəsi deyil, həm də uşaqların özlərini təhlükəsiz hiss etməli olduqları məkandır. Belə bir yerdə jurnalistlərə hücum edilməsi ciddi araşdırma tələb edir.

Bir də məsələnin başqa tərəfi var.

Əgər məktəbdə azyaşlının pəncərədən yıxılması kimi ciddi hadisə baş veribsə, cəmiyyətin suallar verməsi təbiidir. Təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunubmu? Hadisə hansı şəraitdə baş verib? Məktəb rəhbərliyi və aidiyyəti qurumlar hansı tədbirləri görüblər?

Bunlar ittiham deyil, cavablandırılmalı suallardır. Araşdırma aparılmadan kimisə günahkar elan etmək olmaz. Amma araşdırmanın aparılmasını tələb etmək də cəmiyyətin haqqıdır.

Jurnalist həmin sualları verir, cavabları axtarır və ictimaiyyətə çatdırır. Onun işi hökm çıxarmaq deyil, faktları ortaya qoymaqdır.

Mətbuatın vəzifəsi hamının xoşuna gəlmək deyil. Mətbuatın vəzifəsi ictimai əhəmiyyət daşıyan məsələləri işıqlandırmaqdır.

Bəzən jurnalistin verdiyi sual kimlərisə narahat edə bilər. Bəzən kamera qarşısında danışmaq istəməyənlər tapılar. Bəzən də yayılan xəbərdən narazı qalanlar olar. Bunların hamısı mümkündür. Ancaq narazılığın cavabı zorakılıq deyil.

İndi hüquq-mühafizə orqanlarının və aidiyyəti təhsil qurumlarının üzərinə mühüm məsuliyyət düşür. Jurnalistlərə hücum faktı araşdırılmalı, hadisənin iştirakçılarının hərəkətlərinə hüquqi qiymət verilməli, məktəbdə baş verən ilkin hadisənin səbəbləri də aydınlaşdırılmalıdır.

Burada əsas prinsip sadədir: Nə jurnalist olduğu üçün kimsə qanundan üstün sayılmalıdır, nə də jurnalist olduğu üçün kimsə hücumun hədəfinə çevrilməlidir. Qanun hamı üçün eyni işləməlidir.

Bir məktəbdə baş verən hadisə bütün təhsil sisteminə kölgə salmamalıdır. Eyni zamanda, ayrı-ayrı şəxslərin hərəkətləri bəhanə edilərək jurnalistlərin təhlükəsizliyi məsələsi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

Çünki bu gün məktəbdə baş verən hadisəni araşdırmaq istəyən jurnalistə hücum edilir. Sabah başqa bir ictimai əhəmiyyətli hadisə zamanı eyni münasibətin təkrarlanmayacağına kim zəmanət verə bilər?

Məktəbdə uşaqlara sual verməyi, düşünməyi, həqiqəti axtarmağı öyrətməliyik. Həqiqəti axtaranı susdurmağı yox.

Jurnalisti döymək sualları aradan qaldırmır. Əksinə, cavab gözləyən sualların sayını artırır...

Əli Hüseynov