Məktəblilər arasında milli şüurun inkişaf etdirilməsi

Müasir demokratik, hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti quran Azərbaycan dini-mənəvi dəyərlərə və milli ideologiyaya dair bu qiymətli ideyalardan bəhrələnərək güclü inkişaf yoluna qədəm qoymuş və çətinlikləri aradan qaldıraraq uğurla irəliləməkdədir. 

Hər xalqın öz tarixi köklərinə, milli-mənəvi dəyərlərinə bağlılığı böyük amildir. Biz də indi dünyanın mütərəqqi mənəvi dəyərlərindən yararlanaraq xalqımızın mədə¬ni səviyyəsini inkişaf etdirməklə gənc nəsli daha da sağlam, saf əxlaqi əhvali-ruhiy¬yədə tərbiyələndirməliyik.

Müasir dünyada gəncləri vətəni sevməyə, onları milli kimliyini dərk etməyə yönəltmək vətənpərvərliyin atributlarından hesab olunur. Gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında milli şüurun inkişaf etdirilməsi vacib məsələdir. Bu olduqca mürəkkəb bir prosesdir.  Toyuqlu pizza

Vətənin qədrini yalnız onu sevənlər bilər. Bu baxımdan, gənclərə vətəni sevdirmək, bu sevgini inkişaf etdirməyə ehtiyac duyulur. Əgər gənclərimiz vətənin hər qarışını əziz və doğma bilirsə, deməli biz xoşbəxt millətik. Milli mənlik şüuruna yiyə¬lən¬mək vətənpərvərliyin mü¬hüm əlamətlərindəndir. Ona görə də milli mənlik şüurunun formalaşdırılmasına böyük əhəmiyyət verilir.

 Mövzu ilə bağlı Yenisabah.az-a danışan təhsil məsələləri üzrə ekspert Elçin Əfəndi bildirib ki, hazırda məktəb dərsliklərin milli və vətənpərvərlik mövzularına yer verilir:

“Tədris proqramı deyərkən, bizim 2008-2009-cu ildən etibarən qəbul etdiyimiz müvafiq “Kurikulum” proqramı nəzərdə tutulur. Bu tədris proqramında konkret olaraq, şəxsiyyət yönümlü vətəndaşların yetişdirilməsi qarşıya məqsəd olaraq qoyulub. Təbii ki, Vətən müharibəsi dövrünədək olan zaman kəsiyinə baxsaq, görürürük ki, şagirdlərdə milli vətənpərvərlik ruhunun daha da yüksəldilməsi, şəxsiyyətlə vətən arasında olan bağların möhkəmləndirilməsi istiqamətində müəyyən məlumatlar dərsliklərdə yer alıb. 

Onun nəticəsidir ki, İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə kiçikdən-böyüyə demək olar ki, hər bir nəslin nümayəndəsi “vətən”, “Qarabağ” deyə qışqırırdı. Bunlar hamısı dərsliklərdə verilən informasiyaların, eyni zamanda onların vətənpərvər ruhda böyüməsinin nəticəsi idi. 

Hazırki dərsliklərdə müvafiq informasiyaların öz əksini tapması və tarixi ənənələrə sadiqlik mühüm yer tutmalıdır. Azərbaycanın tarixi torpaqları və bu torpaqların yenidən Azərbaycana qovuşması kimi informasiyalar da dərsliklərdə öz əksini tapmalıdır. Təbii ki, biz hər hansı bir ölkənin ərazisinə iddia etmirik. Konkret olaraq, Azərbaycanın istər cümhuriyyət dövründə, istərsə də daha əvvəlki dövrlərdə bizə aid olan ərazilərə iddialarımız tarixə dayanaraq mövcuddur. Bizim kiminsə ərazisinə qəsbkarlıq niyyətimiz yoxdur və kiminsə torpağına iddia etmirik. Bütün bu informasiyalar tədricən dərsliklərdə yer alarsa, düşünürəm ki, yeni nəslin şagirdlərində həmin tarixi torpaqlara bir qədər də rəğbəti artırar”. 

Ekspert vurğulayıb ki, milli-ideoloji şüurun formalaşması üçün konkret olaraq biz yalnız Azərbaycan bölməsinə qəbul aparmalı yaxud digər bölmələrdə olan dərsliklərdə verilən informasiyalara milli tarix, dil və ədəbiyyat mövzularını əhatə etməlidir:

“Digər tərəfdən, milli-ideoloji şüurun formalaşması üçün konkret olaraq biz yalnız Azərbaycan bölməsinə qəbul aparmalı yaxud digər bölmələrdə olan dərsliklərdə verilən informasiyalara milli tarix, dil və ədəbiyyat mövzularını əhatə etməlidir. Bu gün rus bölməsində Rusiya tarixini, ədəbiyyatını, incəsənətini təbliğ edəcəyiksə, təbii ki, həmin şagirdlər rus milli ideologiyasının daşıyıcısı olacaq. 

Eləcə də ingilis yaxud digər bölmələrə də aiddir. Düşünürəm ki, rus və ya digər bölmələr saxlanacaqsa, həmin bölmələrdə verilən bütün informasiyalar Azərbaycana və Azərbaycan tarixinə, mədəniyyətinə, incəsənətinə bağlı informasiyalar olmalıdır. Bunların hamısının təhsil proqramlarında və dərsliklərdə yer alması daha məqsədəuyğun hesab oluna bilər. Erkən yaş dövründə şagirdlərin daha çox məntiqi təfəkkürünün inkişafı üçün Azərbaycan dili və riyaziyyat fənlərini və ilkin biliklərin formalaşması istiqamətində öz əksini tapır. 

Biz onları sözügedən proqramlarla yükləməklə bir növ prosesdən bezdirə bilərik. Bunu isə istəmirik. Məktəbəqədər və ibtidai təhsil erkən strateji təhsil pillələridir. Bu təhsil pillələrində bizim şagirdlərə davranışımız necədirsə, onlar yuxarı təhsil pillələrində bizə qaytaracaqlar. Ona görə də yalnız Həyat bilgisi dərsliyində ilkin milli, vətənpərvər biliklərin öz əksini tapması daha qane edicidir”.

Nazim Hacıyev

Məqalə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Gənc nəslin milli mənlik şüurunun inkişaf etdirilməsi və vətənpərvərlik hislərinin tərbiyəsi” istiqaməti üzrə hazırlanmışdır.